Édith Piaf, właściwie Édith Giovanna Gassion, urodzona 19 grudnia 1915 roku w Paryżu, jest jedną z najbardziej ikonicznych i uwielbianych francuskich piosenkarek XX wieku. Jej życie, naznaczone niezwykłym talentem, licznymi tragediami i triumfalnymi powrotami, stało się legendą, a jej charakterystyczny głos i głębokie emocje zawarte w utworach do dziś poruszają serca słuchaczy na całym świecie. W grudniu 2025 roku obchodziłaby swoje 110. urodziny. Choć zmarła w wieku 47 lat, jej artystyczny dorobek pozostaje żywy, a piosenki takie jak „La Vie en rose” czy „Non, je ne regrette rien” na stałe wpisały się w kanon światowej muzyki. Piaf, znana jako „Mała Wróbelka” (La Môme Piaf), mierząca zaledwie 142 centymetry wzrostu, potrafiła swoim głosem wypełnić każdą salę i poruszyć najtwardsze serca.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na grudzień 2025 roku miałaby 110 lat.
- Żona/Mąż: Była dwukrotnie zamężna: z Jacques’em Pillsem (1952-1957) i Théo Sarapo (1962-1963).
- Dzieci: Miała jedną córkę, Marcelle „Cécelle” Dupont (1933-1935).
- Zawód: Piosenkarka.
- Główne osiągnięcie: Międzynarodowa sława i stworzenie ponadczasowego repertuaru francuskiej piosenki, z takimi utworami jak „La Vie en rose” i „Non, je ne regrette rien”.
Pseudonim „Piaf”, oznaczający w paryskim slangu „wróbla”, został jej nadany około 1935 roku przez Louisa Leplée, właściciela klubu nocnego „Le Gerny”, który dostrzegł jej niezwykły talent. Nazwa ta idealnie oddawała jej drobną posturę i potężny głos. Imię Édith nadała jej matka na cześć brytyjskiej pielęgniarki Edith Cavell, bohaterki I wojny światowej. Louis Leplée doradził jej również noszenie prostej, czarnej sukienki, która stała się jej znakiem rozpoznawczym. Występy na ulicach Paryża, często w towarzystwie ojca, były pierwszymi krokami na drodze do wielkiej kariery artystycznej, która miała odmienić oblicze francuskiej muzyki.
Rodzina i życie prywatne Édith Piaf
Ojciec Édith Piaf, Louis Alphonse Gassion, był akrobatą ulicznym. Jej matką była Annetta Giovanna Maillard, piosenkarka cyrkowa. Po tym, jak matka porzuciła ją krótko po narodzinach, mała Édith trafiła pod opiekę babci ze strony ojca, Léontine Louise Descamps, która prowadziła dom publiczny w Bernay w Normandii. W tym nietypowym środowisku opiekę nad dziewczynką sprawowało wiele pracujących tam kobiet. Te wczesne doświadczenia, naznaczone brakiem stabilności i trudnościami, znalazły później odzwierciedlenie w emocjonalnym charakterze jej twórczości.
Dzieci Édith Piaf
- Marcelle „Cécelle” Dupont (ur. 11 lutego 1933, zm. lipiec 1935)
Édith Piaf urodziła swoją jedyną córkę, Marcelle, w 1933 roku. Ojcem dziecka był Louis Dupont. Tragicznie, dziewczynka zmarła w lipcu 1935 roku, mając zaledwie dwa lata, z powodu zapalenia opon mózgowych. Wielką miłością artystki był mistrz bokserski Marcel Cerdan. Ich burzliwy romans, który rozpoczął się w 1947 roku, zakończył się tragicznie w październiku 1949 roku, gdy Cerdan zginął w katastrofie lotniczej na Azorach, lecąc do Nowego Jorku na spotkanie z ukochaną. Piaf była dwukrotnie zamężna. Pierwszym mężem był piosenkarz Jacques Pills (1952-1957). Od 1962 roku aż do śmierci w 1963 roku jej mężem był młodszy o 20 lat Théo Sarapo (właśc. Theophanis Lamboukas).
Kariera zawodowa i muzyka Édith Piaf
Kariera Édith Piaf rozpoczęła się wcześnie, w wieku zaledwie 14 lat, kiedy zaczęła występować z ojcem jako akrobatka uliczna. Następnie, wraz z przyjaciółką Simone „Mômone” Berteaut, śpiewała na ulicach Paryża, zdobywając pierwsze doświadczenia sceniczne. Przełom nastąpił w 1935 roku, gdy talent Piaf został dostrzeżony przez Louisa Leplée, właściciela klubu nocnego „Le Gerny”. Mimo początkowej tremy, zgodziła się na występy w jego lokalu, a Leplée pomógł jej oswoić się z obecnością na scenie. To wydarzenie zapoczątkowało jej profesjonalną karierę.
Międzynarodowy sukces, choć niełatwy do osiągnięcia, nadszedł wraz z pozytywną recenzją Virgila Thomsona w 1947 roku. Piaf zdobyła popularność w Stanach Zjednoczonych, występując wielokrotnie w programie „The Ed Sullivan Show” i dwukrotnie w prestiżowej Carnegie Hall. Do jej najsłynniejszych utworów należą: „La Vie en rose” (1945), „Hymne à l’amour” (1949), „Padam, padam…” (1951), „La Foule” (1957), „Milord” (1959) i kultowe „Non, je ne regrette rien” (1960). Piaf odegrała również znaczącą rolę w karierach innych artystów, takich jak Yves Montand, Charles Aznavour (który był jej asystentem) czy argentyński muzyk Atahualpa Yupanqui. Jej współpraca z kompozytorami, między innymi Marguerite Monnot i Raymondem Asso, zaowocowała niezapomnianymi kompozycjami, które do dziś stanowią fundament francuskiej piosenki.
Najważniejsze utwory Édith Piaf
- „La Vie en rose” (1945)
- „Hymne à l’amour” (1949)
- „Padam, padam…” (1951)
- „La Foule” (1957)
- „Milord” (1959)
- „Non, je ne regrette rien” (1960)
Wsparcie dla innych artystów
- Yves Montand
- Charles Aznavour
- Atahualpa Yupanqui
Zdrowie i okoliczności śmierci Édith Piaf
W dzieciństwie Édith Piaf cierpiała na ślepotę, która ustąpiła po pielgrzymce do grobu św. Teresy z Lisieux. Niestety, jej życie było naznaczone chronicznymi problemami zdrowotnymi. W 1951 roku uległa poważnemu wypadkowi samochodowemu, który skutkował złamaniem ramienia i dwóch żeber. Leczenie bólu morfiną doprowadziło do silnego uzależnienia, pogłębionego przez nadużywanie alkoholu i kolejne wypadki. Te problemy zdrowotne znacząco wpłynęły na jej późniejsze życie i karierę, stając się częścią jej tragicznej legendy.
Édith Piaf zmarła 10 października 1963 roku w Grasse, w wieku 47 lat, z powodu raka wątroby. Krótko przed śmiercią zapadła w śpiączkę. Została pochowana na cmentarzu Père Lachaise w Paryżu. Jej śmierć, oficjalnie ogłoszona w Paryżu 11 października, zbiegła się z datą śmierci jej bliskiego przyjaciela, Jeana Cocteau. Pogrzeb artystki, który odbył się 14 października, zgromadził ogromne tłumy, co świadczy o jej głębokim wpływie na francuską kulturę i społeczeństwo. Zmarła w wieku zaledwie 47 lat, pozostawiając po sobie bogaty dorobek artystyczny.
Warto wiedzieć: Data śmierci Édith Piaf, 10 października 1963 roku, zbiegła się z datą śmierci jej bliskiego przyjaciela, Jeana Cocteau. To symboliczne zrządzenie losu podkreśla głębokie więzi łączące artystów tamtych czasów, a także nieodłączny tragizm, który towarzyszył życiu tej wybitnej piosenkarki.
Kontrowersje i działalność w czasie wojny
Po wyzwoleniu Francji w 1944 roku, Édith Piaf stanęła przed sądem oskarżona o współpracę z niemieckim okupantem, ze względu na występy w klubach zarezerwowanych dla niemieckich oficerów. Została jednak oczyszczona z zarzutów dzięki zeznaniom swojej sekretarki, Andrée Bigard, która była członkinią ruchu oporu. Piaf aktywnie pomagała jeńcom wojennym w Niemczech w ucieczkach oraz uratowała żydowskiego muzyka Michela Emera, finansując jego ukrywanie się. Jej działalność w ruchu oporu była kluczowa dla oczyszczenia jej reputacji i potwierdzenia jej patriotyzmu.
Kolejnym trudnym wydarzeniem w jej życiu było zabójstwo Louisa Leplée w 1936 roku. Jej odkrywca został zamordowany przez gangsterów powiązanych z dawnym środowiskiem Piaf. Piosenkarka była przesłuchiwana w tej sprawie, ale te wydarzenia nie złamały jej ducha. Już w tym samym roku występowała w paryskich kabaretach, budując swoją legendę. Ten incydent stanowił jedno z wielu trudnych doświadczeń w jej burzliwym życiu.
Ciekawostki z życia Édith Piaf
Słynny utwór „Hymne à l’amour”, napisany w 1950 roku, został zadedykowany pamięci Marcela Cerdana. Piosenka ta jest jednym z najpiękniejszych wyrazów miłości w historii muzyki. W 1961 roku Piaf zorganizowała serię koncertów w paryskiej Olympii, aby uratować ten obiekt przed bankructwem. Podczas jednego z tych występów po raz pierwszy na żywo wykonała swój kultowy utwór „Non, je ne regrette rien”. Jej wieloletnia towarzyszka, Simone „Mômone” Berteaut, w swoich wspomnieniach kłamliwie twierdziła, że jest przyrodnią siostrą Piaf, co przez lata powielano jako mit na temat rodziny artystki. Piosenki Piaf niosą w sobie głębokie emocje, odzwierciedlając jej burzliwe życie.
Chronologia kluczowych wydarzeń w życiu Édith Piaf
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 19 grudnia 1915 | Narodziny Édith Giovanny Gassion w Paryżu. |
| 1933 | Narodziny córki, Marcelle Dupont. |
| 1935 | Odkrycie talentu przez Louisa Leplée; śmierć córki Marcelle. |
| 1936 | Zabójstwo Louisa Leplée. |
| 1945 | Wydanie utworu „La Vie en rose”. |
| 1947 | Rozpoczęcie romansu z Marcelem Cerdanem; sukces w USA. |
| 1949 | Śmierć Marcela Cerdana; wydanie „Hymne à l’amour”. |
| 1951 | Poważny wypadek samochodowy. |
| 1952 | Pierwsze małżeństwo z Jacques’em Pillsem. |
| 1957 | Rozwód z Jacques’em Pillsem. |
| 1960 | Wydanie utworu „Non, je ne regrette rien”. |
| 1961 | Koncerty ratujące paryską Olympię. |
| 1962 | Drugie małżeństwo z Théo Sarapo. |
| 10 października 1963 | Śmierć Édith Piaf w wieku 47 lat. |
| 11 października 1963 | Oficjalne ogłoszenie śmierci w Paryżu. |
| Grudzień 2025 | Obchodzona byłaby 110. rocznica urodzin Édith Piaf. |
Édith Piaf, legendarna francuska piosenkarka, mimo licznych przeciwności losu i osobistych tragedii, dzięki niezwykłemu talentowi i sile woli stworzyła ponadczasową spuściznę muzyczną. Jej życie jest inspirującym dowodem na to, jak sztuka może być lekarstwem na cierpienie i mostem łączącym ludzi na całym świecie. Jej wkład w światową muzykę jest nieoceniony, a jej piosenki pozostają wiecznie żywe.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarła Piaf?
Edith Piaf zmarła na skutek niewydolności wątroby i innych problemów zdrowotnych, które były wynikiem długotrwałego nadużywania alkoholu i morfiny. Jej stan zdrowia pogarszał się przez wiele lat.
Czy Edith Piaf była prostytutką?
Brak jednoznacznych dowodów historycznych potwierdzających, że Edith Piaf była prostytutką. Choć jej wczesne życie było trudne i spędziła trochę czasu na ulicy, jej kariera artystyczna rozwinęła się wcześnie.
Czy Edith Piaf była niewidoma?
Edith Piaf nie była niewidoma. Urodziła się z częściowo zasłoniętą rogówką oka, co mogło powodować problemy ze wzrokiem w dzieciństwie, ale nie była całkowicie ślepa.
Jak długo żyła Edith Piaf?
Edith Piaf żyła 47 lat. Urodziła się 19 grudnia 1915 roku, a zmarła 10 października 1963 roku.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%89dith_Piaf
