Francis Drake: Angielski żeglarz, korsarz i odkrywca

0

Sir Francis Drake, urodzony około 1540 roku, był angielskim żeglarzem, odkrywcą i korsarzem, który jako pierwszy Anglik dowodził wyprawą opływającą świat dookoła w latach 1577–1580. Jego życie, naznaczone ucieczką z domu z powodu prześladowań religijnych i późniejszymi dokonaniami na morzach, ukształtowało jego silne protestanckie przekonania. Na wiosnę 1585 roku poślubił Elizabeth Sydenham, w okresie, gdy Drake był już powszechnie znanym i szanowanym bohaterem narodowym.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Około 56 lat w chwili śmierci
• Żona/Mąż: Elizabeth Sydenham (druga żona)
• Dzieci: Brak
• Zawód: Żeglarz, odkrywca, korsarz, admirał
• Główne osiągnięcie: Pierwszy Anglik dowodzący wyprawą dookoła świata

Podstawowe informacje o Sir Francisie Drake’u

Sir Francis Drake, którego datę urodzenia szacuje się na okres między 1539 a 1544 rokiem, przyszedł na świat w Crowndale Farm w Tavistock, w hrabstwie Devon. Jest postacią o wielu obliczach: angielskim żeglarzem, odkrywcą i korsarzem. Jego największym osiągnięciem jest dowodzenie pierwszą angielską wyprawą dookoła świata, która odbyła się w latach 1577–1580. Ze względu na swoją niszczycielską działalność przeciwko hiszpańskim posiadłościom, Hiszpanie nadali mu przydomek „El Draque”, co w starohiszpańskim nawiązywało do jego nazwiska i podkreślało jego budzącą postrach naturę.

Rodzina i życie prywatne Sir Francisa Drake’a

Francis Drake był najstarszym z dwunastu synów Edmunda Drake’a, protestanckiego rolnika, i jego żony Mary Mylwaye. Jego wczesne życie naznaczone było trudnościami; w 1549 roku, w okresie Rebelii Modlitewników, rodzina Drake’ów musiała uciekać z Devon do Kentu z powodu prześladowań religijnych. To doświadczenie ukształtowało silne protestanckie przekonania młodego Francisa. W życiu osobistym Drake był dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną była Mary Newman, z którą zawarł związek małżeński w 1569 roku i która zmarła w 1581 roku. Jego drugie małżeństwo miało miejsce w 1585 roku z Elizabeth Sydenham, w czasie, gdy Drake był już powszechnie znanym i bogatym bohaterem narodowym.

Początki kariery i udział w handlu niewolnikami

Kariera żeglarska Sir Francisa Drake’a rozpoczęła się w młodym wieku. Został oddany pod opiekę swojego krewnego, Williama Hawkinsa, wpływowego kapitana z Plymouth, u którego pobierał pierwsze nauki żeglarskiego rzemiosła. Wkrótce okazał się na tyle zdolnym marynarzem, że właściciel małego barku, u którego służył, zapisał mu statek w testamencie, czyniąc go młodym armatorem. Jego początki kariery były jednak związane z kontrowersyjnym handlem ludźmi. W latach 1562–1569 Drake brał udział w wyprawach swojego kuzyna Johna Hawkinsa, polegających na porywaniu ludzi w Afryce Zachodniej i ich nielegalnej sprzedaży w hiszpańskich koloniach w Ameryce. Podczas swojej ostatniej wspólnej wyprawy z Hawkinsem w 1568 roku, Drake dowodził statkiem „Judith”. Flota została zaatakowana przez Hiszpanów w meksykańskim porcie San Juan de Ulúa, co zakończyło się klęską Anglików. Szacuje się, że podczas tych czterech wypraw, w których brał udział Drake, zniewolono około 1200 Afrykanów, a trzy razy tyle mogło zginąć podczas walk i transportu.

Kluczowe momenty wyprawy dookoła świata:

• Start wyprawy: 15 grudnia 1577 roku, z zamiarem wpłynięcia na Pacyfik.
• Egzekucja Thomasa Doughty’ego: 1578 rok, jako środek utrzymania dyscypliny.
• Zmiana nazwy okrętu flagowego: z „Pelican” na „Golden Hind”.
• Odkrycie Nova Albion: 1579 rok, na wybrzeżu dzisiejszej Kalifornii.
• Triumfalny powrót: 26 września 1580 roku do Plymouth.

Działalność wojenna i polityczna

Po powrocie z wyprawy dookoła świata, Francis Drake stał się angielskim bohaterem narodowym. W uznaniu jego zasług morskich, w 1581 roku królowa Elżbieta I nadała mu tytuł szlachecki, pasując go na rycerza na pokładzie statku „Golden Hind”. Drake był również aktywnym politykiem, zasiadając w parlamencie jako reprezentant trzech różnych okręgów: Camelford (1581), Bossiney (1584) oraz Plymouth (1593). Jego działalność wojenna była znacząca, zwłaszcza w kontekście narastającego konfliktu z Hiszpanią. W 1587 roku Drake dokonał śmiałego rajdu na port w Kadyksie, niszcząc wiele hiszpańskich okrętów wojennych, co opóźniło wypłynięcie Wielkiej Armady o rok. W 1588 roku, podczas próby inwazji Hiszpanii na Anglię, Drake pełnił funkcję wiceadmirała angielskiej floty, będąc zastępcą lorda Howarda z Effingham. Odegrał kluczową rolę w rozbiciu hiszpańskich sił. Rok po tym sukcesie, Drake dowodził tzw. Angielską Armadą w 1589 roku, która jednak zakończyła się katastrofą i finansową klęską.

Kluczowe wydarzenia w karierze wojennej i politycznej:

• Pasowanie na rycerza: 1581 rok.
• Kariera parlamentarna: reprezentant Camelford (1581), Bossiney (1584), Plymouth (1593).
• Atak na Kadyks: 1587 rok.
• Walka z Wielką Armadą: 1588 rok, jako wiceadmirał.
• Porażka Angielskiej Armady: 1589 rok.

Majątek i finanse Sir Francisa Drake’a

Dzięki swoim udanym napadom na hiszpańskie transporty srebra, w tym legendarnemu zdobyciu 20 ton kruszcu w Nombre de Dios w 1573 roku, Francis Drake stał się jednym z najbogatszych ludzi w Anglii. Według współczesnych analiz, w tym magazynu Forbes, Drake zajmuje 2. miejsce na liście najlepiej zarabiających piratów w historii, z majątkiem szacowanym na około 167,9 miliona dolarów (wartość z 2024 roku). Drake prowadził jedno z najbardziej intensywnych i niebezpiecznych żyć w swojej epoce, a jego fortuna była symbolem jego sukcesów i bezwzględności.

Warto wiedzieć: Fortuny zdobyte przez Drake’a były częściowo finansowane przez Koronę Angielską, co czyniło jego działania formą państwowego piractwa.

Śmierć i dziedzictwo Sir Francisa Drake’a

Sir Francis Drake zmarł 28 stycznia 1596 roku u wybrzeży Portobelo, w dzisiejszej Panamie, na skutek dyzenterii (czerwonki), na którą zapadł po nieudanym ataku na Panamę. Zgodnie z morskim obyczajem, jego ciało zostało złożone w ołowianej trumnie i zatopione w morzu w pobliżu Portobelo. W momencie zgonu miał około 56 lat. Francis Drake pozostaje jedną z najbardziej kontrowersyjnych i fascynujących postaci w historii żeglugi. Jego nazwisko zostało upamiętnione w nazwach geograficznych, z których najsłynniejszą jest Cieśnina Drake’a, łącząca Ocean Atlantycki z Pacyfikiem na południe od przylądka Horn. Jego statki stały się symbolami elżbietańskiej potęgi morskiej, a on sam pozostaje symbolem odwagi, determinacji i żądzy przygód.

Najważniejsze fakty dotyczące śmierci i dziedzictwa:

• Data śmierci: 28 stycznia 1596 roku.
• Miejsce śmierci: u wybrzeży Portobelo (dzisiejsza Panama).
• Przyczyna śmierci: dyzenteria.
• Miejsce pochówku: zatopiony w morzu w pobliżu Portobelo.
• Wiek w chwili śmierci: około 56 lat.
• Upamiętnienie: Cieśnina Drake’a.

Ciekawostki z życia Sir Francisa Drake’a

Podczas swoich wypraw w Panamie, Francis Drake nawiązał współpracę z Cimarrónami – zbiegłymi afrykańskimi niewolnikami, z których jeden, Diego, stał się wolnym człowiekiem i służył u boku Drake’a przez wiele lat. Historycy wnioskują datę urodzenia Drake’a z inskrypcji na obrazach; miniatura Nicholasa Hilliarda z 1581 roku podaje wiek 42 lata, co sugeruje rok urodzenia około 1539. Ojciec Francisa otrzymał posadę duszpasterza ludzi służących w Królewskiej Marynarce Wojennej. Ucieczka przed prześladowaniami religijnymi w dzieciństwie ukształtowała jego silne protestanckie przekonania. Po powrocie z wyprawy dookoła świata stał się angielskim bohaterem narodowym, a jego statki stały się symbolami elżbietańskiej potęgi morskiej. Tytuł szlachecki był symbolem uznania królowej dla jego osiągnięć na oceanach. Drake służył swojemu miastu, Plymouth, nie tylko jako żeglarz, ale i poseł w parlamencie. Egzekucja Thomasa Doughty’ego pokazała jego bezwzględność w utrzymywaniu dyscypliny. Odkrycie Nova Albion stanowiło bezpośrednie wyzwanie dla hiszpańskiej dominacji w Ameryce Północnej. Skarby przywiezione z wyprawy dookoła świata uczyniły go niezwykle bogatym człowiekiem. Drake prowadził jedno z najbardziej intensywnych i niebezpiecznych żyć w swojej epoce, pozostając jedną z najbardziej kontrowersyjnych i fascynujących postaci w historii żeglugi.

Wybrane ciekawostki:

• Sojusz z Cimarrónami: nawiązał współpracę ze zbiegłymi afrykańskimi niewolnikami w Panamie.
• Znani dowodzeni statki: „Golden Hind”, „Bonaventure”, „Revenge”.
• Globalne upamiętnienie: nazwisko upamiętnione w nazwie Cieśniny Drake’a.
• Wiek w chwili śmierci: około 56 lat.
• Szacunkowy majątek (wartość z 2024 r.): ok. 167,9 miliona dolarów.

Sir Francis Drake był postacią, której odwaga i determinacja na morzach ukształtowały historię Anglii i żeglarstwa. Jako pierwszy Anglik opływający świat, a także kluczowy dowódca w walce z Wielką Armadą, pozostawił trwały ślad w historii jako żeglarz, odkrywca i symbol elżbietańskiej potęgi morskiej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Francis_Drake