John Herschel Glenn Jr., powszechnie znany jako John Glenn, to postać, która na stałe zapisała się w historii jako jeden z najbardziej ikonicznych amerykańskich astronautów i zasłużony polityk. Urodzony 18 lipca 1921 roku w Cambridge w stanie Ohio, swoje życie zakończył 8 grudnia 2016 roku w Columbus, również w Ohio, w wieku 95 lat. Glenn był ostatnim żyjącym członkiem legendarnej grupy astronautów Mercury Seven. Jego małżeństwo z Anną Margaret „Annie” Castor, które trwało 73 lata, stanowiło fundament jego stabilnego życia osobistego, a kariera obejmowała zarówno pionierskie loty kosmiczne, jak i wieloletnią służbę publiczną jako senator Stanów Zjednoczonych. W styczniu 2026 roku John Glenn skończyłby 104 lata.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 95 lat (w momencie śmierci)
- Żona/Mąż: Anna Margaret „Annie” Castor
- Dzieci: Brak informacji w tekście
- Zawód: Astronauta, pilot wojskowy, polityk
- Główne osiągnięcie: Pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię
John Glenn – Ikona Amerykańskiego Lotnictwa i Kosmosu
Dane Urodzenia i Śmierci
John Herschel Glenn Jr. przyszedł na świat 18 lipca 1921 roku w Cambridge w stanie Ohio. Jego życie dobiegło końca 8 grudnia 2016 roku, w wieku 95 lat, w Columbus w stanie Ohio. Gdyby żył w styczniu 2026 roku, obchodziłby swoje 104. urodziny.
Miejsca Pochodzenia i Spoczynku
Miejsce narodzin Johna Glenna to Cambridge w stanie Ohio. Po śmierci, jego szczątki spoczęły na Narodowym Cmentarzu w Arlington, miejscu uhonorowania wybitnych amerykańskich bohaterów wojennych i mężów stanu, co podkreśla wagę jego zasług dla narodu amerykańskiego.
Życie Prywatne i Rodzina
Małżeństwo i Długoletnia Miłość
John Glenn był żonaty przez 73 lata ze swoją miłością z dzieciństwa, Anną Margaret „Annie” Castor. Ich związek rozpoczął się 6 kwietnia 1943 roku i trwał aż do śmierci Johna Glenna w 2016 roku. Znajomość tę datuje się od najmłodszych lat, co świadczy o niezwykłej trwałości ich relacji.
Wczesne Zainteresowania i Pasje
Fascynacja lotnictwem pojawiła się u młodego Johna Glenna już w wieku ośmiu lat, po jego pierwszym locie samolotem z ojcem. Już jako chłopiec wykazywał się przedsiębiorczością, budując modele samolotów z drewna balsa i zarabiając pieniądze na rower poprzez mycie samochodów i sprzedaż rabarbaru. Te wczesne doświadczenia z pewnością kształtowały jego późniejsze dążenia i pasje.
Kariera w Lotnictwie i NASA
Początki w Lotnictwie Wojskowym
Po ataku na Pearl Harbor, John Glenn wstąpił do lotnictwa Marynarki Wojennej, a następnie przeniósł się do Korpusu Piechoty Morskiej (USMC). Jako pilot Corsairów operował w rejonie Wysp Marshalla, wykonując 57 misji bojowych podczas II wojny światowej. Jego kariera wojskowa była kontynuowana podczas wojny w Korei, gdzie odbył 63 misje bojowe na odrzutowcach F9F Panther. Zyskał wówczas przydomek „Magnes na pociski” z powodu dwukrotnego powrotu do bazy z maszyną, która miała ponad 250 dziur w poszyciu.
Służba w II Wojnie Światowej
W obliczu wydarzeń wojennych, John Glenn zaciągnął się do służby wojskowej, początkowo w lotnictwie Marynarki Wojennej, a następnie w Korpusie Piechoty Morskiej (USMC). Latając na samolotach Corsair, wykonał 57 misji bojowych w rejonie Wysp Marshalla. Jego odwaga i zaangażowanie w działania bojowe podczas II wojny światowej stanowiły fundament jego dalszej kariery wojskowej.
Misje w Wojnie Koreańskiej i Przydomek
Podczas wojny koreańskiej John Glenn wykonał 63 misje bojowe, pilotując odrzutowce F9F Panther. Jego niezwykła odporność na uszkodzenia samolotu przyniosła mu charakterystyczny przydomek „Magnes na pociski” (ang. „Magnet Ass”), ponieważ dwukrotnie wrócił do bazy z maszyną noszącą ślady ponad 250 trafień pocisków.
Sukcesy w Lotach Naddźwiękowych
Kariera Glenna obfitowała w imponujące osiągnięcia pilotarskie. W 1957 roku, w ramach operacji „Project Bullet”, wykonał pierwszy naddźwiękowy lot transkontynentalny przez Stany Zjednoczone, pokonując trasę z Los Angeles do Nowego Jorku w rekordowe 3 godziny i 23 minuty. Podczas tego lotu jego kamera zarejestrowała pierwsze ciągłe panoramiczne zdjęcie kraju.
W ramach wymiany z Siłami Powietrznymi, John Glenn latał na myśliwcach F-86 Sabre w rejonie znanym jako „Aleja MiG-ów”. Tam, w lipcu 1953 roku, odniósł zwycięstwo powietrzne, zestrzeliwując trzy wrogie maszyny MiG-15. Jego służba wojskowa, obejmująca lata 1941–1965, zakończyła się w stopniu pułkownika (Colonel).
Wybór do Programu Mercury i Status Pioniera
W 1959 roku John Glenn został wybrany przez NASA do elitarnej grupy siedmiu wojskowych pilotów doświadczalnych, znanej jako Mercury Seven. Ta grupa stanowiła pierwszą amerykańską kadrę astronautów, która miała zrewolucjonizować eksplorację kosmosu.
Historyczny Lot Friendship 7 – Pierwsze Okrążenie Ziemi
Przełomowym momentem w karierze Glenna i historii amerykańskiego programu kosmicznego był 20 lutego 1962 roku. Tego dnia John Glenn pilotował misję Mercury-Atlas 6 w kapsule nazwanej Friendship 7, stając się pierwszym Amerykaninem, który okrążył Ziemię. Podczas tego historycznego lotu wykonał trzy pełne orbity, spędzając w przestrzeni kosmicznej 4 godziny, 55 minut i 23 sekundy. Jego osiągnięcie uczyniło go trzecim Amerykaninem w kosmosie i piątym człowiekiem w historii ludzkości, który przekroczył barierę przestrzeni kosmicznej.
Powrót w Kosmos w Wiek 77 Lat – Rekordowy Lot na Pokładzie Discovery
John Glenn udowodnił, że wiek to tylko liczba, dokonując drugiego lotu kosmicznego w 1998 roku. W wieku 77 lat, będąc wówczas czynnym senatorem, wziął udział w misji STS-95 na pokładzie promu Discovery. Ten niezwykły lot uczynił go najstarszą osobą, która kiedykolwiek znalazła się na orbicie okołoziemskiej.
Unikalne Osiągnięcia w Programach Kosmicznych
John Glenn posiada unikalne osiągnięcie, które wyróżnia go spośród wszystkich astronautów: jest jedynym człowiekiem w historii, który brał udział zarówno w programie Mercury, jak i w programie lotów wahadłowców (Space Shuttle). Ta wszechstronność i długowieczność w służbie eksploracji kosmosu podkreślają jego wyjątkowe miejsce w historii.
Kariera Polityczna i Działalność Publiczna
Wieloletni Senator Stanu Ohio
Po zakończeniu kariery w NASA, John Glenn zaangażował się w życie publiczne i polityczne. Od 24 grudnia 1974 roku do 3 stycznia 1999 roku, przez 24 lata, reprezentował stan Ohio w Senacie Stanów Zjednoczonych jako kandydat Partii Demokratycznej, wygrywając wybory czterokrotnie.
Kampania Prezydencka
W 1984 roku John Glenn ubiegał się o nominację Partii Demokratycznej w wyborach na Prezydenta Stanów Zjednoczonych. Pomimo początkowej popularności i rozpoznawalności, nie udało mu się zdobyć mandatu partyjnego.
Rozważania na Wiceprezydenta
W 1976 roku John Glenn był poważnie rozważany jako kandydat na wiceprezydenta u boku Jimmy’ego Cartera, jednak ostatecznie wybór padł na Waltera Mondale’a.
Pierwszy Polityk w Kosmosie
Lot Johna Glenna w 1998 roku na pokładzie promu Discovery uczynił go nie tylko najstarszą osobą na orbicie, ale także pierwszym urzędującym członkiem Kongresu, który odwiedził przestrzeń kosmiczną od czasu lotu Billa Nelsona w 1986 roku. To połączenie kariery politycznej i kosmicznej jest jednym z najbardziej unikalnych aspektów jego życiorysu.
Nagrody, Odznaczenia i Uznanie
Najwyższe Odznaczenia Cywilne
Za wybitne zasługi dla narodu amerykańskiego, John Glenn został uhonorowany Złotym Medalem Kongresu oraz Prezydenckim Medalem Wolności, który wręczył mu osobiście Barack Obama w 2012 roku.
Odznaczenia Wojskowe
Za męstwo i odwagę wykazaną w walce, John Glenn został wielokrotnie odznaczony, w tym sześcioma Krzyżami Wybitnej Służby Lotniczej (Distinguished Flying Cross) oraz osiemnastoma Medalami Lotniczymi (Air Medal).
Nagrody NASA
Jako pionier w dziedzinie eksploracji kosmosu, John Glenn otrzymał liczne nagrody od NASA, w tym NASA Distinguished Service Medal (1962) oraz Kongresowy Kosmiczny Medal Honoru (Congressional Space Medal of Honor) w 1978 roku.
Wprowadzenie do Galerii Sław
Status legendy eksploracji kosmosu został oficjalnie przypieczętowany w 1990 roku, kiedy John Glenn został wprowadzony do U.S. Astronaut Hall of Fame.
| Nazwa Odznaczenia/Wyróżnienia | Rok przyznania | Instytucja/Źródło |
|---|---|---|
| Złoty Medal Kongresu | Niedostępne w faktach | Kongres USA |
| Prezydencki Medal Wolności | 2012 | Prezydent USA (Barack Obama) |
| Krzyż Wybitnej Służby Lotniczej (Distinguished Flying Cross) | Sześciokrotnie | Siły Zbrojne USA |
| Medal Lotniczy (Air Medal) | Osiemnaście razy | Siły Zbrojne USA |
| NASA Distinguished Service Medal | 1962 | NASA |
| Kongresowy Kosmiczny Medal Honoru (Congressional Space Medal of Honor) | 1978 | Kongres USA |
| U.S. Astronaut Hall of Fame | 1990 | U.S. Astronaut Hall of Fame |
Ciekawostki i Dziedzictwo
Znaczące Relacje z Innymi Bohaterami
Podczas wojny w Korei, John Glenn miał okazję służyć jako skrzydłowy z Tedem Williamsem, legendarnym bejsbolistą Boston Red Sox. Williams po latach wspominał Glenna jako pilota absolutnie nieustraszonego i najlepszego, jakiego kiedykolwiek widział.
Upamiętnienie w Formie Muzeum
Dom z dzieciństwa Johna Glenna, znajdujący się w New Concord, został poddany renowacji i przekształcony w historyczne muzeum oraz centrum edukacyjne, stanowiąc ważny punkt upamiętniający jego życie i dokonania.
Dziedzictwo Edukacyjne
John Glenn aktywnie angażował się w promowanie służby publicznej, będąc założycielem John Glenn Institute for Public Service and Public Policy na Uniwersytecie Stanowym Ohio (obecnie John Glenn College of Public Affairs), mającego na celu inspirowanie młodych ludzi do angażowania się w działalność społeczną i polityczną.
Kontrowersje
Uwikłanie w Sprawę „Keating Five”
W 1989 roku John Glenn znalazł się w centrum uwagi w związku ze sprawą „Keating Five”, gdzie był jednym z pięciu senatorów badanych przez Komisję Etyki Senatu w kontekście przyjmowania darowizn od Charlesa Keatinga. Ostatecznie uznano, że Glenn wykazał się jedynie „złą oceną sytuacji”, a jego przewinienie było najmniejsze spośród całej grupy senatorów.
Wypowiedzi Dotyczące Kobiet w Kosmosie
W lipcu 1962 roku, podczas przesłuchań przed Kongresem, John Glenn wygłosił stwierdzenie, że „fakt, iż kobiety nie są częścią tego pola, jest cechą naszego porządku społecznego”. W tamtym czasie wypowiedź ta była interpretowana jako sprzeciw wobec udziału kobiet w programach kosmicznych.
Warto wiedzieć: John Glenn jest jedynym człowiekiem w historii, który brał udział zarówno w programie Mercury, jak i w programie lotów wahadłowców (Space Shuttle).
| Nazwa Misji | Data | Statek Kosmiczny | Kluczowe Osiągnięcie |
|---|---|---|---|
| Mercury-Atlas 6 | 20 lutego 1962 | Friendship 7 | Pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię (3 orbity) |
| STS-95 | 1998 | Prom Discovery | Najstarsza osoba na orbicie okołoziemskiej (w wieku 77 lat) |
Warto wiedzieć: John Glenn, jako pierwszy Amerykanin na orbicie, wykonał trzy pełne okrążenia Ziemi w czasie 4 godzin, 55 minut i 23 sekund.
John Glenn udowodnił, że determinacja i pasja mogą prowadzić do niezwykłych osiągnięć, niezależnie od wieku, inspirując nas do odważnego dążenia do realizacji marzeń. Jego życie to przykład tego, jak można służyć ojczyźnie i ludzkości zarówno na Ziemi, jak i wśród gwiazd.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim był John Glenn?
John Glenn był amerykańskim astronautą, pilotem doświadczalnym i senatorem. Jest najbardziej znany jako pierwszy Amerykanin, który okrążył Ziemię.
Ile razy John Glenn był w kosmosie?
John Glenn był w kosmosie dwukrotnie. Swoją pierwszą misję odbył w 1962 roku, a drugą w 1998 roku na pokładzie promu kosmicznego Discovery.
Czy John Glenn był jeńcem wojennym?
Nie, John Glenn nie był jeńcem wojennym. Służył jako pilot Marine Corps podczas wojny koreańskiej, ale nie został pojmany.
Z czego znany jest John Glenn?
John Glenn jest najbardziej znany z tego, że jako pierwszy Amerykanin odbył lot orbitalny wokół Ziemi w 1962 roku, stając się bohaterem narodowym. Znany jest również ze swojej późniejszej kariery jako senator Stanów Zjednoczonych oraz z drugiej misji kosmicznej w wieku 77 lat.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Glenn
