John Watts Young, urodzony 24 września 1930 roku w San Francisco, był legendarnym amerykańskim astronautą i jednym z najbardziej wszechstronnych pilotów w historii NASA. Mając 87 lat w momencie śmierci 5 stycznia 2018 roku, zapisał się w annałach jako dziewiąty człowiek, który postawił stopę na Księżycu, dowodząc misją Apollo 16 w 1972 roku. Jego unikalna kariera objęła pilotowanie i dowodzenie czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym. Jego życie zakończyło się w Houston, a jego zasługi uhonorowane są na Narodowym Cmentarzu w Arlington.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 87 lat (w momencie śmierci)
- Żona/Mąż: Barbara Mary Young (z domu White)
- Dzieci: Sandy, John Jr., David
- Zawód: Astronauta, pilot testowy, inżynier lotniczy
- Główne osiągnięcie: Lądowanie na Księżycu podczas misji Apollo 16, dowodzenie pierwszym lotem promu kosmicznego STS-1
John Watts Young – Pionier Kosmosu i Legendarny Dowódca
Wczesne Lata i Edukacja
Dzieciństwo i Rodzina
John Watts Young przyszedł na świat 24 września 1930 roku w San Francisco. Jego wczesne lata przypadły na trudny okres Wielkiego Kryzysu, co wiązało się z częstymi przeprowadzkami rodziny. W wieku zaledwie pięciu lat przeżył osobistą tragedię, gdy jego matka została zdiagnozowana ze schizofrenią i umieszczona w szpitalu. Wybuch II wojny światowej przyniósł kolejne zmiany, gdy ojciec Johna wstąpił do marynarki wojennej, pozostawiając młodego Johna i jego brata pod opieką rodziny. W czasie studiów na Georgia Institute of Technology, John Young był członkiem prestiżowego stowarzyszenia ANAK Society, co podkreśla jego zaangażowanie w życie akademickie i społeczne.
John Watts Young zmarł 5 stycznia 2018 roku w Houston, mając 87 lat. Został pochowany z honorami na Narodowym Cmentarzu w Arlington, co stanowi wyraz uznania dla jego zasług dla narodu. Jego życie było przykładem niezwykłej determinacji, odwagi i poświęcenia w służbie eksploracji kosmosu.
Kariera Wojskowa – Fundament Do Lotów Kosmicznych
Zanim John Watts Young rozpoczął swą legendarną karierę w NASA, zdobył cenne doświadczenie jako pilot w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych. W trakcie wojny koreańskiej służył jako oficer artylerii na niszczycielu USS Laws, operując na Morzu Japońskim. Po zakończeniu działań wojennych, jako pilot testowy w Naval Air Test Center, współpracował z Jamesem Lovellem, testując systemy uzbrojenia myśliwców F-4 Phantom II. Jego znakomite umiejętności pilotażu pozwoliły mu ustanowić dwa światowe rekordy czasu wznoszenia na myśliwcu F-4 Phantom II w 1962 roku, osiągając imponującą wysokość 25 000 metrów w zaledwie 227,6 sekundy. John Young zakończył służbę wojskową we wrześniu 1976 roku, osiągając stopień komandora (captain).
Droga do Gwiazd – Kariera w NASA
W 1962 roku John Watts Young został wybrany do NASA w ramach drugiej grupy astronautów, rozpoczynając tym samym nowy, przełomowy rozdział w swojej karierze. Jego droga w agencji kosmicznej była naznaczona pionierskimi dokonaniami i dowodzeniem kluczowymi misjami, które na zawsze zmieniły oblicze eksploracji kosmosu.
Program Gemini – Pierwsze Kroki w Kosmosie
W marcu 1965 roku John Young wziął udział w misji Gemini 3, która zapisała się w historii jako pierwszy załogowy lot statku Gemini. Wraz z Gusem Grissomem przeprowadził pierwsze w historii testy manewrowania statkiem kosmicznym na orbicie, co było kluczowym krokiem w rozwoju technologii kosmicznych. Następnie, podczas misji Gemini 10 w 1966 roku, jako dowódca, John Young ustanowił ówczesny rekord wysokości lotu załogowego, osiągając 763 km. Te wczesne misje pozwoliły mu zdobyć bezcenne doświadczenie, które okazało się nieocenione w przyszłych, bardziej ambitnych przedsięwzięciach kosmicznych.
Program Apollo – Lądowanie na Księżycu
Program Apollo stanowił kulminacyjny punkt kariery Johna Younga. W 1969 roku, podczas misji Apollo 10, stał się pierwszym człowiekiem, który samotnie orbitował wokół Księżyca, co było strategicznym przygotowaniem do historycznego lądowania. Apogeum jego księżycowych dokonań nastąpiło w kwietniu 1972 roku, kiedy dowodził misją Apollo 16. John Watts Young spędził trzy dni na powierzchni Księżyca w rejonie Wyżyny Kartezjusza, stając się dziewiątym człowiekiem, który postawił stopę na srebrnym globie. Podczas pobytu na Księżycu zebrał imponującą ilość 95 kg próbek skał i pokonał ponad 26 km pojazdem LRV (Lunar Roving Vehicle). Jego udział w programie Apollo umocnił jego pozycję jako jednego z najwybitniejszych odkrywców w historii ludzkości.
Program Promów Kosmicznych – Nowa Era Podróży Kosmicznych
John Young nie ograniczył swojej kariery do programu Apollo. W 1981 roku dowodził historycznym, pierwszym lotem promu kosmicznego Columbia (STS-1). Było to przedsięwzięcie uznawane za niezwykle ryzykowne, które otworzyło nowy rozdział w podróżach kosmicznych, demonstrując potencjał wielokrotnego użytku statków kosmicznych. Young miał również okazję dowodzić wahadłowcem Columbia w kolejnej misji, STS-9. Pełnił również kluczową funkcję szefa Biura Astronautów (Chief of the Astronaut Office) w latach 1974–1987, kierując pracą i rozwojem amerykańskich astronautów przez ponad dekadę, co świadczy o jego przywódczych zdolnościach i zaangażowaniu w przyszłość programu kosmicznego.
Dziedzictwo i Uznanie
Najważniejsze Osiągnięcia i Nagrody
John Watts Young został uhonorowany prestiżowym Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru, co jest najwyższym wyróżnieniem przyznawanym za zasługi w eksploracji kosmosu przez Kongres Stanów Zjednoczonych. Jego osiągnięcia obejmują łącznie spędzone w przestrzeni kosmicznej 34 dni, 19 godzin i 39 minut. W trakcie swojej kariery wykonał trzy spacery kosmiczne (EVA), które łącznie trwały ponad 20 godzin. Jego wszechstronność, odwaga i zaangażowanie pozwoliły mu uczestniczyć w misjach, które na zawsze zmieniły nasze postrzeganie wszechświata i nasze możliwości eksploracji poza Ziemią.
Tabela Misji Kosmicznych Johna Younga
| Misja | Data | Rola |
|---|---|---|
| Gemini 3 | Marzec 1965 | Pilot |
| Gemini 10 | 1966 | Dowódca |
| Apollo 10 | 1969 | Pilot modułu dowodzenia |
| Apollo 16 | Kwiecień 1972 | Dowódca |
| STS-1 | 1981 | Dowódca promu Columbia |
| STS-9 | 1983 | Dowódca promu Columbia |
Wyzwania i Ciekawostki
Kontrowersje i Incydenty
Kariera Johna Younga, choć pełna triumfów, nie była pozbawiona pewnych incydentów. Podczas misji Gemini 3 wywołał niewielki skandal polityczny, przemycając na pokład kanapkę z peklowaną wołowiną (corned beef sandwich). Ten niecodzienny przedmiot doprowadził do przesłuchań przed komisją Kongresu USA w sprawie potencjalnego naruszenia procedur bezpieczeństwa żywności. Podczas lądowania tej samej misji Gemini 3, gwałtowne szarpnięcie kapsuły rzuciło astronautów na przednią szybę, uszkadzając wizjery w ich hełmach. Innym incydentem był ten podczas misji Gemini 10, kiedy to John Young i Michael Collins doznali silnego podrażnienia oczu przez związek przeciwmgielny stosowany w hełmach, co podkreślało wyzwania związane z wczesnymi technologiami kosmicznymi.
Ciekawostki z Życia Johna Younga
Podczas studiów na Georgia Institute of Technology, John Young brał udział w rejsach szkoleniowych na pancerniku USS Missouri, gdzie miał okazję współpracować z późniejszym astronautą Thomasem Staffordem. Young jest jedną z zaledwie dwóch osób w historii, która brała udział zarówno w programie Apollo, jak i w lotach promów kosmicznych, co świadczy o jego wyjątkowej wszechstronności i długowieczności w karierze astronauty. Jego kariera astronauty, trwająca ponad cztery dekady, zakończyła się oficjalnie 31 grudnia 2004 roku, kiedy to przeszedł na emeryturę z NASA, ustanawiając tym samym rekord najdłuższej kariery astronauty w tamtym czasie.
Warto wiedzieć: John Watts Young jest jedynym astronautą w historii, który pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym (Space Shuttle).
John Watts Young był wszechstronnym i odważnym astronautą, którego dziedzictwo obejmuje pionierskie misje w programach Gemini, Apollo i wahadłowców. Jego zasługi dla eksploracji kosmosu, w tym bycie dziewiątym człowiekiem na Księżycu i dowodzenie pierwszym lotem promu kosmicznego, na zawsze zapisały się w historii ludzkości. Jego niezwykła kariera jest inspiracją dla kolejnych pokoleń, pokazując, że determinacja, pasja i nieustanne dążenie do innowacji mogą prowadzić do przełomowych osiągnięć w badaniu wszechświata.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy John Young spacerował po księżycu?
Tak, John Young spacerował po Księżycu podczas misji Apollo 16 w 1972 roku. Był on dziewiątym człowiekiem, który postawił stopę na powierzchni Srebrnego Globu.
Na cześć kogo nazwano John Young Parkway?
John Young Parkway została nazwana na cześć astronautów Johna Younga i Johna Glenna. Jest to ważna arteria komunikacyjna w Orlando na Florydzie.
Ile razy John Young był w kosmosie?
John Young był w kosmosie sześć razy. Uczestniczył w misjach Gemini 3, Gemini 10, Apollo 10, Apollo 16, a także w dwóch lotach wahadłowca kosmicznego: STS-1 i STS-9.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Young_(astronaut)
