Marlon Brando Jr. (ur. 3 kwietnia 1924, zm. 1 lipca 2004) to postać, której nie trzeba przedstawiać miłośnikom kina. Uznawany za jednego z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych aktorów w historii, Brando zrewolucjonizował grę aktorską w Hollywood, wprowadzając technikę zwaną „Metodą”. W chwili śmierci miał 80 lat. Jego życie, naznaczone burzliwymi relacjami rodzinnymi, licznym potomstwem i niezapomnianymi kreacjami, stanowi fascynującą opowieść o geniuszu, który często balansował na granicy własnych demonów. Ikoniczne role, od Stanleya Kowalskiego po Vito Corleone, na zawsze zapisały się w historii kinematografii.
Kariera Marlona Brando, rozciągająca się przez sześć dekad, wywarła niezatarte piętno na współczesnym kinie. Jego niezwykły talent, połączony z charyzmą i buntowniczym duchem, uczynił go ikoną popkultury. Brando nie tylko zdobył uznanie krytyków i publiczności, ale także stał się symbolem nowej ery w aktorstwie, inspirującym kolejne pokolenia artystów. Jego życie prywatne, równie barwne i skomplikowane jak jego filmowe postacie, również często przyciągało uwagę mediów, choć to właśnie jego wybitne kreacje ekranowe stanowią trwałe dziedzictwo.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: W chwili śmierci miał 80 lat.
- Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipaia).
- Dzieci: Aktor doczekał się 11 dzieci.
- Zawód: Aktor, reżyser.
- Główne osiągnięcie: Rewolucjonizacja stylu gry aktorskiej w Hollywood poprzez „Metodę”; dwukrotny zdobywca Oscara.
Podstawowe informacje o Marlonie Brando
Marlon Brando Jr. urodził się 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska, a jego życie zakończyło się 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii. Mając 80 lat, symbolicznie zamknął tym samym swoją sześć dekad trwającą karierę. Wbrew powszechnemu przekonaniu, wynikającemu często z jego charakterystycznych ról, Brando nie miał włoskich korzeni; jego przodkowie wywodzili się głównie z Niemiec, Holandii, Anglii i Irlandii, a on sam deklarował silną więź z irlandzkimi korzeniami. Jego wizerunek, szczególnie jako Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” (1953), stał się ikoną popkultury, symbolizując bunt i ducha „luki pokoleniowej”.
Rodzina i życie prywatne Marlona Brando
Relacje z rodzicami i problemy z dzieciństwa
Relacje Marlona Brando z rodzicami, zwłaszcza z ojcem, były skomplikowane i miały znaczący wpływ na jego rozwój emocjonalny. Częsta nieobecność matki, aktorki teatralnej, sprawiła, że młody Marlon silnie przywiązał się do rodzinnej gospodyni. Odejście tej opiekunki miało dla niego głębokie konsekwencje, prowadząc do trwałych problemów z poczuciem porzucenia, które towarzyszyły mu przez całe życie. Te wczesne doświadczenia z pewnością kształtowały jego wrażliwość i sposób postrzegania świata, co później znajdowało odzwierciedlenie w jego poruszających rolach.
Rodzeństwo i rodzina
Marlon Brando miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również podążyła za aktorskimi ambicjami, oraz Frances. Rodzinne powiązania aktora sięgały również dalej – jego kuzynem był znany dokumentalista D. A. Pennebaker, co świadczy o artystycznych talentach w szerszym kręgu rodzinnym. Te bliskie relacje, choć często naznaczone skomplikowanymi dynamikami, stanowiły ważny element jego życia, oferując mu wsparcie i poczucie przynależności.
Małżeństwa i związki
W swoim życiu Marlon Brando był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Anna Kashfi, z którą związał się w burzliwym okresie. Następnie poślubił Movitę Castanedę. Kolejnym związkiem małżeńskim była relacja z Taritą Teriipaią, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty”. Te związki, choć różnorodne, stanowiły ważny rozdział w jego życiu osobistym, oferując mu zarówno chwile szczęścia, jak i wyzwania.
Potomstwo i tragiczne losy dzieci
Aktor doczekał się licznego potomstwa, według doniesień 11 dzieci. Wśród nich szczególną uwagę mediów przyciągnęły losy jego syna Christiana oraz córki Cheyenne. Tragiczne wydarzenia, które ich dotknęły, stały się przedmiotem szerokiego zainteresowania publicznego i medialnego, rzucając cień na życie prywatne Brando. Te bolesne doświadczenia z pewnością stanowiły dla niego ogromne obciążenie emocjonalne, wpływając na jego późniejsze lata.
Warto wiedzieć: Losy Christiana i Cheyenne Brando, dzieci aktora, stały się przedmiotem medialnego zainteresowania ze względu na ich tragiczne historie, które wstrząsnęły opinią publiczną.
Przyjaźń z Wallym Coxem
Szczególnie bliską i trwałą więzią w życiu Marlona Brando była przyjaźń z Wallym Coxem. Poznali się w 1930 roku w Evanston i pozostali bliskimi przyjaciółmi aż do śmierci Coxa w 1973 roku. Ich przyjaźń stanowiła ważny filar wsparcia i zrozumienia w burzliwym życiu aktora, oferując mu poczucie stabilności, akceptacji i bezwarunkowego wsparcia w trudnych chwilach.
Kariera zawodowa Marlona Brando
Edukacja aktorska i wpływ Stelli Adler
W latach 40. Marlon Brando studiował aktorstwo w Nowym Jorku pod okiem Stelli Adler. Od niej przejął i zgłębiał system Stanisławskiego, który stał się fundamentem jego metody aktorskiej. Adler była jedyną nauczycielką, którą Brando publicznie uznawał za prawdziwego mentora, obok Elia Kazana. To właśnie u niej kształtował swój unikalny styl, który miał zrewolucjonizować kino, kładąc nacisk na psychologiczne pogłębienie postaci.
Instynkt aktorski
Stella Adler często wspominała niezwykły instynkt aktorski swojego ucznia. Anegdota opowiadająca o tym, jak podczas ćwiczeń kazała klasie udawać kurczaki, na które zaraz spadnie bomba atomowa, doskonale ilustruje jego podejście. Brando jako jedyny siedział spokojnie, argumentując, że jako kurczak nie ma pojęcia, czym jest bomba atomowa. Ten przykład pokazuje jego głębokie zrozumienie psychologii postaci i unikanie sztuczności w grze, dążenie do autentyczności w każdej sytuacji.
Debiut na Broadwayu
Profesjonalny debiut Marlona Brando na scenie miał miejsce w 1944 roku na nowojorskim Broadwayu. Zadebiutował w dramacie „I Remember Mama”, gdzie już wtedy dał się poznać jako aktor o niezwykłym talencie i charyzmie. Ta rola otworzyła mu drzwi do dalszej kariery teatralnej, która stanowiła ważny etap w jego rozwoju artystycznym, przygotowując go do przyszłych sukcesów na ekranie.
Przełomowa rola w „Tramwaju zwanym pożądaniem”
Prawdziwy przełom w karierze Marlona Brando nastąpił w 1947 roku dzięki roli Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem” (Streetcar Named Desire). Ta kreacja przyniosła mu status gwiazdy i zrewolucjonizowała styl aktorstwa w Hollywood. Jego naturalizm i intensywność gry wyznaczyły nowe standardy, wpływając na kolejne pokolenia aktorów i definiując nowoczesne aktorstwo filmowe.
Wprowadzenie „Metody” do kina
Dzięki swojej przełomowej roli Stanleya Kowalskiego, Marlon Brando wprowadził do kina naturalizm i tzw. „Metodę” aktorską. Jego podejście, polegające na głębokim wcielaniu się w postać i czerpaniu z własnych emocji, stało się znakiem rozpoznawczym jego stylu. Ta technika, choć czasem kontrowersyjna, pozwoliła mu tworzyć postacie niezwykle wiarygodne i poruszające, które na długo zapadały w pamięć widzów.
Debiut filmowy i przygotowania do roli
Na wielkim ekranie Marlon Brando pojawił się po raz pierwszy w 1950 roku w filmie „The Men”, gdzie wcielił się w postać sparaliżowanego weterana wojennego. Aby jak najwierniej oddać stan swojej postaci, aktor spędził miesiąc w łóżku w szpitalu dla weteranów, co świadczy o jego zaangażowaniu i dążeniu do autentyczności w każdej roli. To właśnie takie przygotowania budowały jego legendę.
Reżyseria
Oprócz gry aktorskiej, Marlon Brando spróbował swoich sił również jako reżyser. W 1961 roku stworzył western „Dwa oblicza zemsty” (One-Eyed Jacks), który był jego jedynym projektem reżyserskim. Film ten, choć nie odniósł spektakularnego sukcesu komercyjnego, pokazał jego wszechstronność i ambicje artystyczne, potwierdzając jego głębokie zrozumienie medium filmowego.
Powrót w latach 70. i rola w „Ojcu chrzestnym”
Po okresie słabszych występów, Brando zaliczył spektakularny powrót rolą Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” (The Godfather) w 1972 roku. Ta kreacja, wyreżyserowana przez Francisa Forda Coppolę, przyniosła mu drugiego Oscara i potwierdziła jego status legendy kina. Rola w filmie „Ojciec chrzestny” stanowiła kamień milowy w jego karierze, demonstrując jego niezmienną siłę aktorską.
Warto wiedzieć: Rola Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” przyniosła Marlonowi Brando jego drugiego Oscara, cementując jego pozycję jako jednego z najwybitniejszych aktorów wszech czasów.
Kontrowersyjne role
W 1973 roku Marlon Brando zagrał w głośnym i niezwykle kontrowersyjnym filmie „Ostatnie tango w Paryżu” (Last Tango in Paris). Film ten, ze względu na swoją śmiałość tematyczną i odważne sceny, wywołał burzę medialną i dyskusje na temat granic sztuki i moralności w kinie. Rola ta, choć budząca kontrowersje, potwierdziła jego artystyczną odwagę i gotowość do eksplorowania trudnych tematów.
Ostatnie role w karierze
Kariera Marlona Brando, która trwała sześć dekad, zakończyła się wczesnymi latami XXI wieku. Do jego ostatnich znaczących występów należą role w takich produkcjach jak „Wyspa doktora Moreau” (The Island of Dr. Moreau) z 1996 roku oraz „Rozgrywka” (The Score) z 2001 roku. Te role, choć nie dorównywały jego wcześniejszym kreacjom, stanowiły symboliczne zamknięcie bogatej i złożonej ścieżki artystycznej, pozostawiając po sobie trwałe dziedzictwo.
Nagrody i osiągnięcia Marlona Brando
Marlon Brando zdobył liczne prestiżowe nagrody za swoje wybitne kreacje aktorskie, cementując swoje miejsce w historii kina. Jego talent został doceniony przez najważniejsze instytucje filmowe na świecie, potwierdzając jego status jako jednego z najwybitniejszych artystów swojego pokolenia.
Nagrody Akademii (Oscary)
Brando zdobył dwie nagrody Oscara. Pierwszą statuetkę Akademii otrzymał w 1954 roku za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach” (On the Waterfront). Drugą nagrodę odebrał w 1972 roku za postać Vito Corleone w filmie „Ojciec chrzestny”. Był nominowany do nagrody Akademii łącznie osiem razy, co świadczy o jego konsekwentnym uznaniu ze strony Akademii przez wiele lat kariery.
Złote Globy
W swoim dorobku Marlon Brando posiadał dwa Złote Globy, co potwierdza jego znaczący wkład i uznanie w branży filmowej, docenione przez Hollywood Foreign Press Association.
Nagroda w Cannes
Aktor został również uhonorowany nagrodą festiwalu w Cannes dla najlepszego aktora, co podkreśla jego międzynarodowe uznanie i wagę jego talentu na arenie światowego kina, docenionego przez jeden z najbardziej prestiżowych festiwali filmowych.
Nagrody BAFTA
Marlon Brando zdobył trzy brytyjskie nagrody BAFTA, co świadczy o jego wpływie i uznaniu nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale także w Europie, potwierdzając jego globalny zasięg i znaczenie.
Nagroda Emmy
Dodatkowo, Brando otrzymał nagrodę Emmy za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations” (1979), pokazując swój talent również w medium telewizyjnym i udowadniając swoją wszechstronność.
Różnorodność nominacji do Oscara
Nominacje do Oscara otrzymywał za tak różnorodne role, jak w filmach: „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” czy „Sucha biała pora”. Ta wszechstronność pokazuje, że Brando potrafił wcielać się w postacie o skrajnie odmiennych charakterach i historiach, zawsze pozostając wiarygodnym i fascynującym dla widza.
| Nagroda | Liczba | Kluczowe role/filmy |
|---|---|---|
| Oscary (zdobyte) | 2 | „Na nabrzeżach”, „Ojciec chrzestny” |
| Oscary (nominacje) | 8 | „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara”, „Sucha biała pora” |
| Złote Globy | 2 | – |
| Nagroda Festiwalu w Cannes | 1 | – |
| Nagrody BAFTA | 3 | – |
| Nagroda Emmy | 1 | „Roots: The Next Generations” |
Filantropia, aktywizm i osobowość Marlona Brando
Walka o prawa mniejszości i rdzennych Amerykanów
Marlon Brando był nie tylko wybitnym aktorem, ale także aktywnym działaczem na rzecz praw obywatelskich i praw rdzennych Amerykanów. Wykorzystywał swoją ogromną popularność i platformę medialną, aby zwracać uwagę na niesprawiedliwość społeczną, co było rzadkością wśród ówczesnych gwiazd. Jego zaangażowanie w sprawy społeczne było szczere i głębokie, odzwierciedlając jego silne poczucie moralności.
Wykorzystywanie sławy
Aktor konsekwentnie wykorzystywał swoją sławę do promowania ważnych idei i zwracania uwagi na problemy społeczne. W czasach, gdy wielu celebrytów unikało publicznego wyrażania swoich poglądów politycznych czy społecznych, Brando odważnie stawał w obronie słabszych i marginalizowanych grup. Jego postawa stanowiła inspirację dla wielu, pokazując, że sukces można wykorzystać do czynienia dobra.
Protest na gali Oscarów i rola Sacheen Littlefeather
Jednym z najbardziej pamiętnych momentów w historii Oscarów był protest Marlona Brando w 1973 roku. Po wygranej za rolę Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”, aktor odmówił przyjęcia nagrody. Zamiast niego na scenie pojawiła się aktywistka Sacheen Littlefeather, która w jego imieniu wygłosiła mocny protest przeciwko dyskryminującemu przedstawianiu Indian w filmach. To wydarzenie wywołało szeroką debatę i zwróciło uwagę na problemy rdzennych Amerykanów, stając się ważnym momentem w historii walki o ich prawa.
Kontrowersje i skandale związane z Marlonem Brando
Trudności we współpracy na planie i korzystanie z tablic z podpowiedziami
Marlon Brando był znany ze swojego ekscentrycznego zachowania i bycia „trudnym” we współpracy na planie filmowym. Często odmawiał nauki kwestii na pamięć, preferując korzystanie z tablic z podpowiedziami (cue cards). Twierdził, że czytanie z kart sprawia, że jego gra jest bardziej naturalna i spontaniczna, co jednak nie zawsze spotykało się ze zrozumieniem ze strony reżyserów i współpracowników, prowadząc do napięć na planie.
Filozofia gry i czytanie z kart
Jego filozofia gry aktorskiej, choć niekonwencjonalna, wynikała z dążenia do autentyczności. Brando uważał, że sztuczne zapamiętywanie dialogów może prowadzić do mechanicznej gry. Czytanie z kart pozwalało mu na większą elastyczność i reagowanie na bieżąco, co w jego przekonaniu wzbogacało kreację postaci. Ta technika, choć budziła kontrowersje, była kluczowym elementem jego warsztatu, pozwalającym mu na osiągnięcie unikalnego stylu.
Komentarze na temat Hollywood i wpływów żydowskich
Brando wywoływał również kontrowersje swoimi wypowiedziami na temat wpływów żydowskich w Hollywood. Jego komentarze, często odbierane jako nieprzejednane i budzące sprzeciw, stanowiły jeden z aspektów jego złożonej i niejednokrotnie prowokacyjnej osobowości. Te wypowiedzi, choć nie usprawiedliwione, odzwierciedlały jego krytyczne spojrzenie na struktury przemysłu filmowego i były przedmiotem szerokiej dyskusji.
Problemy osobiste i zdrowotne w późniejszych latach życia
Ostatnie dwie dekady życia Marlona Brando były naznaczone problemami z zaburzeniami nastroju oraz znaczną nadwagą. Te trudności wpłynęły na jego zdrowie i samopoczucie, a także na jego aktywność zawodową. Problemy te, choć osobiste, często przenosiły się na jego publiczny wizerunek, stając się tematem zainteresowania mediów i fanów.
Batalie prawne związane z dziećmi
Marlon Brando musiał mierzyć się z licznymi procesami sądowymi związanymi z tragicznymi losami jego dzieci. Te batalie prawne stanowiły trudny i bolesny rozdział w jego życiu, obciążając go emocjonalnie i finansowo. Tragiczne wydarzenia w rodzinie aktora były szeroko komentowane w mediach, podkreślając trudności, z jakimi zmagał się Brando poza ekranem.
Zdrowie Marlona Brando
Kontuzja sportowa i zwolnienie z wojska
Podczas nauki w akademii wojskowej Marlon Brando doznał kontuzji kolana podczas gry w futbol amerykański. Uraz ten spowodował, że podczas komisji lekarskiej został uznany za niezdolnego do służby wojskowej. Choć był to przypadek losowy, kontuzja ta wpłynęła na jego dalsze życie, uniemożliwiając służbę wojskową i otwierając drogę do kariery aktorskiej, która miała przynieść mu światową sławę.
Ciekawostki z życia Marlona Brando
Problematyczne zachowanie w szkole i wojsku
Marlon Brando nie był uczniem idealnym. Został wydalony z Libertyville High School za złe zachowanie, a następnie usunięto go z Shattuck Military Academy za niesubordynację i potajemne wymykanie się do miasta. Te incydenty wskazują na jego buntowniczy charakter już od najmłodszych lat, który później miał znaleźć ujście w jego karierze aktorskiej i postawie życiowej, czyniąc go postacią nieprzewidywalną i fascynującą.
Praca fizyczna przed sławą
Zanim Marlon Brando zdobył sławę, pracował fizycznie. Jedną z jego prac wakacyjnych, załatwioną przez ojca, było kopanie rowów. Ta praca, daleka od blasku fleszy, stanowiła ważny etap jego wczesnego życia, ucząc go pokory i determinacji w dążeniu do celu, jaki stanowiła dla niego kariera aktorska.
Podejście do Lee Strasberga i uznanie dla Stelli Adler i Elia Kazana
Marlon Brando publicznie dystansował się od Lee Strasberga, twórcy słynnego Actors Studio, twierdząc, że nie był on jego nauczycielem. Jedynymi prawdziwymi nauczycielami, których cenił i od których czerpał inspirację, byli Stella Adler i Elia Kazan. To właśnie oni ukształtowali jego podejście do aktorstwa i wywarli największy wpływ na jego rozwój artystyczny, kształtując jego unikalny styl gry.
Własna wyspa i jej obecne przeznaczenie
Aktor był właścicielem polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który zakupił po kręceniu filmu „Bunt na Bounty”. Obecnie na jego wyspie znajduje się luksusowy ekologiczny kurort „The Brando Resort”, który stanowi świadectwo jego wizji i dziedzictwa. Wyspa ta jest symbolem jego związku z naturą i pragnienia stworzenia czegoś trwałego i pięknego, co przetrwa pokolenia.
Wpływ na historię kina i długowieczność kariery
Marlon Brando jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina. Jego kariera, trwająca sześć dekad, wywarła niezatarte piętno na współczesnym aktorstwie filmowym, kształtując jego oblicze i wyznaczając nowe standardy. Jego dziedzictwo żyje w dziełach, które stworzył, oraz w aktorach, których zainspirował, czyniąc go postacią nieśmiertelną w annałach kinematografii.
Marlon Brando pozostaje symbolem artystycznej odwagi, głębokiej wrażliwości i zaangażowania społecznego. Jego życie i twórczość przypominają nam o sile indywidualnego głosu w dążeniu do prawdy, sprawiedliwości i artystycznej doskonałości, czyniąc go postacią, której wpływ jest odczuwalny do dziś.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czemu Marlon Brando nie przyjął Oscara?
Marlon Brando nie przyjął Oscara za rolę Vito Corleone w filmie „Ojciec chrzestny” w akcie protestu przeciwko traktowaniu przez Hollywood rdzennych Amerykanów. W jego imieniu na ceremonii pojawiła się Sacheen Littlefeather, która odczytała jego oświadczenie.
Na co chorował Marlon Brando?
Marlon Brando zmagał się z wieloma problemami zdrowotnymi w późniejszym okresie życia, w tym z cukrzycą, chorobami serca i problemami z oddychaniem. Jego waga również znacznie się wahała, co wpływało na ogólny stan jego zdrowia.
Ile lat miał Marlon Brando w ojcu chrzestnym?
Marlon Brando miał 48 lat, gdy kręcono „Ojca chrzestnego”, w którym wcielił się w postać Vito Corleone. Film miał premierę w 1972 roku, a urodził się w 1924 roku.
Ile Oscarów zdobył Marlon Brando?
Marlon Brando zdobył dwa Oscary w swojej karierze. Pierwszego otrzymał za rolę Terry’ego Malloya w filmie „Na nabrzeżach” (1954), a drugiego za kreację Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” (1972).
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando
