Neil Armstrong: Pierwszy Człowiek NASA na Księżycu w 1969

0

Neil Alden Armstrong, urodzony 5 sierpnia 1930 roku, na zawsze zapisał się w annałach historii jako pierwszy człowiek, który postawił stopę na Księżycu. Jego historyczny krok na powierzchni Srebrnego Globu, dokonany 21 lipca 1969 roku jako dowódcy misji Apollo 11, był transmitowany na żywo do setek milionów ludzi na całym świecie. Zmarł 25 sierpnia 2012 roku, w wieku 82 lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo wybitnego astronauty, inżyniera lotnictwa i pilota doświadczalnego. Od najmłodszych lat pasjonował się lotnictwem, a jego życie było pasmem niezwykłych osiągnięć, od służby w Marynarce Wojennej po przełomowe misje kosmiczne NASA.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na sierpień 2024 roku Neil Armstrong miałby 94 lata.
• Żona/Mąż: Miał dwie żony: Janet Shearon (1956-1994) i Carol Knight (od 1994).
• Dzieci: Miał troje dzieci: Erica, Karen (zmarła w dzieciństwie) i Mark.
• Zawód: Astronauta, inżynier lotnictwa, pilot doświadczalny
• Główne osiągnięcie: Był pierwszym człowiekiem, który postawił stopę na Księżycu.

Podstawowe informacje o Neilu Armstrongu

Neil Alden Armstrong, postać symboliczna dla ludzkości i eksploracji kosmosu, urodził się 5 sierpnia 1930 roku w wiejskiej gminie Washington Township, hrabstwo Auglaize, w stanie Ohio. Jego życie zakończyło się 25 sierpnia 2012 roku w Fairfield, Ohio, w wieku 82 lat. Armstrong był postacią wielowymiarową: astronautą, inżynierem lotnictwa, lotnikiem marynarki wojennej, pilotem doświadczalnym oraz profesorem uniwersyteckim. Niemniej jednak, jego nazwisko jest nierozerwalnie związane z dowództwem misji Apollo 11 i historycznym momentem, gdy jako pierwszy człowiek postawił stopę na Księżycu 21 lipca 1969 roku (według czasu UTC). Ten przełomowy moment oglądało na żywo około 530 milionów ludzi na całym świecie.

Pochodzenie Neila Armstronga było bogate i zróżnicowane, obejmując korzenie niemieckie, angielskie, szkocko-irlandzkie, irlandzkie i szkockie. Był bezpośrednim potomkiem klanu Armstrong, co podkreśla jego głębokie powiązania z historią i tradycją.

Wczesne lata i edukacja

Pasja do lotnictwa zrodziła się w Neilu Armstrongu już we wczesnym dzieciństwie. W wieku zaledwie dwóch lat ojciec zabrał go na wyścigi lotnicze Cleveland Air Races, co zaszczepiło w nim fascynację maszynami latającymi. Jego pierwszy lot odbył się, gdy miał pięć lub sześć lat, samolotem Ford Trimotor w Warren, Ohio. Potwierdzając swoje wczesne zainteresowanie, swoją licencję pilota zdobył dokładnie w dniu 16. urodzin, jeszcze zanim uzyskał prawo jazdy na samochód. Ta wczesna pasja i determinacja wyznaczyły kierunek jego przyszłej kariery.

W 1947 roku, w wieku 17 lat, Neil Armstrong rozpoczął studia z inżynierii lotniczej na prestiżowym Purdue University. Jego edukacja była finansowana w ramach planu Hollowaya, co wiązało się z zobowiązaniem do dwóch lat nauki, dwóch lat szkolenia lotniczego i roku służby w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych. Ten program stanowił fundament jego przyszłych osiągnięć w lotnictwie i kosmonautyce.

Kariera wojskowa

Neil Armstrong został powołany do służby w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych 26 stycznia 1949 roku. Swoje szkolenie rozpoczął w bazie Naval Air Station Pensacola na Florydzie. 2 marca 1950 roku Armstrong wykonał swoje pierwsze lądowanie na lotniskowcu, USS Cabot, co uważał za osiągnięcie równie znaczące jak swój pierwszy samodzielny lot. Ta umiejętność i odwaga były kluczowe dla jego dalszej kariery lotniczej.

Podczas swojej służby Armstrong brał czynny udział w wojnie koreańskiej. Latał myśliwcem Grumman F9F Panther z pokładu lotniskowca USS Essex. W trakcie jednego z lotów bojowych jego samolot został uszkodzony, co zmusiło go do katapultowania się. Pomimo tych niebezpieczeństw, jego służba w marynarce zakończyła się pomyślnie. Armstrong opuścił Marynarkę Wojenną w stopniu porucznika (Lieutenant junior grade), będąc w pełni wykwalifikowanym lotnikiem morskim, gotowym do podejmowania kolejnych wyzwań.

Kariera astronauty i pilota doświadczalnego

Po zakończeniu służby wojskowej, Neil Armstrong podjął pracę jako pilot doświadczalny w National Advisory Committee for Aeronautics (NACA), instytucji będącej prekursorem NASA. Tam zdobywał cenne doświadczenie, latając między innymi na rakietowym samolocie North American X-15. To właśnie w tym okresie rozwijał swoje umiejętności w ekstremalnych warunkach lotu, przygotowując się do przyszłych wyzwań w przestrzeni kosmicznej.

W 1962 roku Armstrong dołączył do korpusu astronautów NASA w ramach drugiej grupy selekcyjnej. Był pierwszym cywilnym astronautą NASA, który poleciał w kosmos, co podkreślało jego unikalną pozycję w programie kosmicznym. Jego pierwszą misją kosmiczną była Gemini 8 w marcu 1966 roku. Wraz z Davidem Scottem przeprowadził pierwsze w historii dokowanie dwóch pojazdów kosmicznych na orbicie, co stanowiło kluczowy krok w rozwoju technologii kosmicznej. Misja Gemini 8 musiała zostać przerwana w trybie awaryjnym, gdy zablokowany silnik odrzutowy wprowadził statek w niebezpieczny ruch obrotowy. Armstrong wykazał się niezwykłym opanowaniem, ratując misję i siebie, używając paliwa przeznaczonego do powrotu w atmosferę. Jego determinacja i umiejętności były nieocenione. Co więcej, podczas treningu do misji Apollo 11, Armstrong o mało nie zginął, gdy musiał katapultować się z lądownika badawczego (LLRV) na sekundy przed jego uderzeniem w ziemię i eksplozją, co świadczy o trudnościach i ryzyku związanym z przygotowaniami do lotów kosmicznych.

Kluczowe etapy kariery astronauty

• Dołączenie do korpusu astronautów NASA (1962)
• Pierwsza misja kosmiczna: Gemini 8 (marzec 1966)
• Dowództwo misji Apollo 11 (lipiec 1969)

Misja Apollo 11 i Księżyc

Kulminacyjnym momentem kariery Neila Armstronga było dowództwo misji Apollo 11. 20 lipca 1969 roku, wraz z Buzzem Aldrinem, wylądował na Księżycu w lądowniku „Eagle”. Stawiając pierwszy krok na powierzchni Srebrnego Globu, Armstrong wypowiedział niezapomniane słowa: „To jest mały krok dla człowieka, ale wielki skok dla ludzkości”. Ten przełomowy moment, oglądany na żywo przez około 530 milionów ludzi na całym świecie, stał się symbolem ludzkich możliwości i ambicji.

Podczas pobytu na Księżycu, Armstrong i Aldrin spędzili około dwóch i pół godziny poza lądownikiem. Zebrali próbki gruntu księżycowego i przeprowadzili badania naukowe, które znacząco poszerzyły naszą wiedzę o Srebrnym Globie. Łączny czas, jaki Neil Armstrong spędził w przestrzeni kosmicznej podczas swoich dwóch misji (Gemini 8 i Apollo 11), wynosił 8 dni, 14 godzin i 12 minut, co stanowiło znaczący wkład w eksplorację kosmosu.

Osiągnięcia i nagrody

Za swoje wybitne zasługi dla narodu i ludzkości, Neil Armstrong został uhonorowany licznymi prestiżowymi nagrodami i odznaczeniami. Prezydent Richard Nixon przyznał mu Medal Wolności (Presidential Medal of Freedom), najwyższe cywilne odznaczenie w Stanach Zjednoczonych. W 1978 roku prezydent Jimmy Carter wręczył mu Kongresowy Kosmiczny Medal Honoru (Congressional Space Medal of Honor), podkreślając jego rolę w programie kosmicznym. W 2009 roku, wraz z całą załogą Apollo 11, Armstrong otrzymał Złoty Medal Kongresu. Jego wkład w lotnictwo został doceniony poprzez wprowadzenie do Narodowej Galerii Sław Lotnictwa (National Aviation Hall of Fame) w 1979 roku. Wśród jego licznych odznaczeń znajdują się również NASA Distinguished Service Medal oraz trzykrotnie Air Medal, co świadczy o jego wyjątkowej karierze i poświęceniu.

Późniejsza kariera i działalność

Po odejściu z NASA w 1971 roku, Neil Armstrong nie zaprzestał swojej działalności naukowej i edukacyjnej. Poświęcił się pracy akademickiej, wykładając na Wydziale Inżynierii Aerokosmicznej na University of Cincinnati. Swoje bogate doświadczenie wykorzystywał również jako członek komisji badających wypadki kosmiczne. Zasiadał w komisji ds. awarii Apollo 13, a także w Komisji Rogersa, która badała katastrofę promu Challenger. Jego wiedza i perspektywa były nieocenione w analizie i zapobieganiu przyszłym tragediom kosmicznym. Poza działalnością naukową, Armstrong angażował się również w działalność biznesową oraz brał udział w wyprawach badawczych, w tym między innymi na Biegun Północny, co pokazuje jego ciągłe pragnienie odkrywania i poszerzania granic ludzkiej wiedzy.

Życie prywatne i rodzina

Życie osobiste Neila Armstronga, choć często pozostawało w cieniu jego publicznych dokonań, było równie bogate. Jego ojciec, pracując jako audytor dla rządu stanu Ohio, zmuszał rodzinę do częstych przeprowadzek. W ciągu pierwszych 14 lat życia Neila, rodzina mieszkała aż w 16 różnych miastach, co niewątpliwie wpłynęło na jego elastyczność i adaptacyjność. Neil był najstarszym z rodzeństwa; miał młodszą siostrę o imieniu June oraz młodszego brata o imieniu Dean.

Neil Armstrong był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Janet Shearon, z którą wziął ślub w 1956 roku. Ich małżeństwo trwało 38 lat, zakończyło się rozwodem w 1994 roku. W tym samym roku poślubił Carol Knight. Od młodości Neil Armstrong był niezwykle aktywnym skautem, zdobywając najwyższy stopień Eagle Scout w organizacji Boy Scouts of America. Ta pasja do skautingu towarzyszyła mu przez całe życie, czego dowodem jest przesłanie pozdrowień dla uczestników Narodowego Zlotu Skautów (Jamboree) podczas lotu na Księżyc oraz fakt, że światowa odznaka skautowa była jednym z nielicznych przedmiotów osobistych, które zabrał ze sobą na powierzchnię Księżyca.

Rodzina Neila Armstronga

• Ojciec: Stephen Koenig Armstrong (audytor)
• Matka: Viola Louise Engel
• Rodzeństwo: June Armstrong, Dean Armstrong
• Pierwsza żona: Janet Elizabeth Shearon (ślub w 1956, rozwód w 1994)
• Dzieci z Janet Shearon: Eric Neil Armstrong, Karen Anne Armstrong (zmarła w wieku 2 lat), Mark David Armstrong
• Druga żona: Carol Joan Knight (ślub w 1994)

Ciekawostki i mniej znane fakty

Pomimo globalnej sławy, Neil Armstrong był człowiekiem niezwykle skromnym. Unikał rozgłosu i rzadko udzielał wywiadów, preferując dyskretne życie prywatne. Jego podpis, widniejący w dokumentacji NASA, stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych autografów na świecie, świadcząc o jego unikalnym statusie w historii.

Podczas historycznego lotu na Księżyc w lipcu 1969 roku, Armstrong przesłał specjalne pozdrowienia dla uczestników Narodowego Zlotu Skautów (Jamboree), podkreślając swoje wieloletnie zaangażowanie w tę organizację. Wśród nielicznych przedmiotów osobistych, które zabrał ze sobą na powierzchnię Księżyca, znajdowała się światowa odznaka skautowa (World Scout Badge), symbol jego wartości i przywiązania do ideałów skautowych.

Warto wiedzieć: Rodzina Armstrongów przeprowadzała się 16 razy w ciągu pierwszych 14 lat życia Neila, co świadczy o mobilności zawodowej jego ojca.

Śmierć i dziedzictwo

Neil Armstrong zmarł 25 sierpnia 2012 roku w wieku 82 lat. Przyczyną jego śmierci były komplikacje po operacji pomostowania tętnic wieńcowych (bypassów). Jego odejście było wielką stratą dla świata nauki i eksploracji kosmosu, ale jego dziedzictwo jako pierwszego człowieka na Księżycu pozostaje nieśmiertelne. Jego imię jest nierozerwalnie związane z postępem ludzkości i nieograniczonymi możliwościami, jakie niesie ze sobą dążenie do odkrywania nieznanego.

Neil Alden Armstrong, pierwszy człowiek na Księżycu, pozostaje ikoną ludzkiej odwagi i inżynieryjnego geniuszu. Jego historyczny krok na powierzchni Srebrnego Globu stanowi kamień milowy w eksploracji kosmosu i inspirację dla przyszłych pokoleń. Poza swoim monumentalnym osiągnięciem, Armstrong był również oddanym pilotem doświadczalnym, profesorem i członkiem ważnych komisji badających bezpieczeństwo lotów kosmicznych. Jego życie, choć naznaczone wielką sławą, było przykładem skromności i poświęcenia dla nauki i rozwoju ludzkości.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Neil_Armstrong