Ovid: Research i medyczne dowody w biografii.

0

Publius Ovidius Naso, powszechnie znany jako Owidiusz, był jednym z najwybitniejszych poetów rzymskich, którego twórczość stanowi kamień węgielny współczesnej mitologii klasycznej i europejskiej literatury. Urodzony 20 marca 43 roku p.n.e. w Sulmo, przez całe życie dążył do zdobycia uznania w świecie poezji, porzucając karierę prawniczą na rzecz sztuki słowa. Na przełomie 8 roku n.e. jego życie uległo dramatycznej zmianie, gdy został zesłany przez cesarza Augusta do odległego Tomis nad Morzem Czarnym, gdzie spędził ostatnią dekadę życia, aż do swojej śmierci w 17 lub 18 roku n.e. W chwili śmierci miał około 59-61 lat. Mimo burzliwego życia osobistego, obejmującego trzy małżeństwa, Owidiusz przez całe życie mógł liczyć na wsparcie swojej trzeciej żony, która pozostała z nim do końca i aktywnie starała się o jego powrót do Rzymu.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [marzec 2024] Owidiusz miałby 2067 lat.
• Żona/Mąż: Trzecia żona, wywodząca się z rodu *gens Fabia*.
• Dzieci: Brak informacji o dzieciach.
• Zawód: Poeta, pisarz.
• Główne osiągnięcie: Autor „Metamorfoz”, jednego z najważniejszych źródeł mitologii klasycznej.

Życie Owidiusza: Od Sulmo do Tomis

Publius Ovidius Naso, znany jako Owidiusz, przyszedł na świat 20 marca 43 roku p.n.e. w zamożnej rodzinie ekwitów w Sulmo, mieście położonym na wschód od Rzymu. Jego pochodzenie zapewniło mu dostęp do najlepszej edukacji, która początkowo miała przygotować go do kariery prawniczej. Jednakże, zgodnie z wolą ojca, Owidiusz studiował retorykę w Rzymie pod okiem uznanych mistrzów, takich jak Arellius Fuscus i Porcius Latro. Już w młodym wieku zaczął wykazywać większe zainteresowanie poezją niż suchą argumentacją prawniczą. Tragiczna śmierć jego brata w wieku zaledwie 20 lat, który obiecywał sobie wielką przyszłość w sztuce przemawiania, była dla Owidiusza impulsem do ostatecznego porzucenia ścieżki prawniczej i poświęcenia się pisaniu.

Owidiusz zrezygnował z kariery prawniczej na rzecz poezji po śmierci swojego brata.

Życie prywatne i rodzinne

Życie osobiste Owidiusza było naznaczone zarówno sukcesami, jak i trudnościami. Choć nie pozostawił potomstwa, jego życie uczuciowe było burzliwe. Poeta żenił się trzykrotnie. Dwa pierwsze związki zakończyły się rozwodami, zanim Owidiusz ukończył 30. rok życia. Dopiero jego trzecia żona, wywodząca się ze znamienitego rodu *gens Fabia*, okazała się ostoją spokoju i wsparcia. Pozostała z nim do końca życia, wiernie towarzysząc mu w trudnych chwilach, zwłaszcza podczas wygnania. Jej wpływy i zaangażowanie odegrały kluczową rolę w próbach złagodzenia jego losu i zapewnienia mu podstawowych środków do życia na obcej ziemi.

Kariera literacka i edukacja

Owidiusz odbył podróż edukacyjną, która obejmowała Ateny, Azję Mniejszą i Sycylię, co znacząco poszerzyło jego horyzonty kulturowe i artystyczne. Po powrocie do Rzymu, mimo piastowania niższych stanowisk urzędniczych, takich jak członek sądu centumwiralnego czy *decemviri litibus iudicandis*, jego serce biło dla poezji. Jego debiut literacki miał miejsce około 25 roku p.n.e., kiedy to jako osiemnastolatek publicznie zaprezentował swoje pierwsze utwory. Od tego momentu Owidiusz zdominował rzymską scenę poezji erotycznej przez następne ćwierć wieku. Był częścią elitarnego kręgu literackiego skupionego wokół patrona Marka Waleriusza Messali Korwinusa, a jego przyjaciółmi byli inni znani poeci, tacy jak Propercjusz.

Kluczowe etapy kariery Owidiusza

• Edukacja retoryczna w Rzymie.
• Krótka służba na niższych stanowiskach urzędniczych.
• Debiut literacki około 25 roku p.n.e.
• Dominacja na rynku poezji erotycznej.
• Podróże edukacyjne po świecie antycznym.

Wybrane dzieła i ich znaczenie

Twórczość Owidiusza jest niezwykle bogata i stanowi fundament literatury zachodniej. Jego epicki poemat „Metamorfozy”, ukończony do 8 roku n.e., jest zbiorem około 250 mitów o przemianach, od stworzenia świata po czasy Cezara. „Metamorfozy” do dziś pozostają jednym z najważniejszych źródeł wiedzy o klasycznej mitologii. Wprowadził również innowacyjną formę poetycką w zbiorze 21 listów zatytułowanych „Heroidy”, w których mityczne bohaterki zwracają się do swoich nieobecnych kochanków. Kontrowersyjna „Sztuka kochania” (*Ars Amatoria*), trzytomowy podręcznik uwodzenia, parodiujący poezję dydaktyczną, prawdopodobnie przyczyniła się do jego późniejszego wygnania. Owidiusz pracował również nad poematem „Fasti”, opisującym rzymski kalendarz i święta, jednak zdołał ukończyć jedynie sześć ksiąg (od stycznia do czerwca) przed nagłym zesłaniem. Niestety, jego ceniona tragedia „Medea” nie przetrwała do naszych czasów.

Najważniejsze dzieła Owidiusza

• „Metamorfozy” – obszerny poemat o przemianach, kluczowe źródło mitologii klasycznej.
• „Ars Amatoria” (Sztuka kochania) – podręcznik uwodzenia, który mógł wpłynąć na wygnanie.
• „Heroidy” – listy mitycznych bohaterek do ich ukochanych.
• „Fasti” – niedokończony poemat o rzymskim kalendarzu.
• „Medea” – zaginiona tragedia.

Wygnanie do Tomis i jego przyczyny

W 8 roku n.e. życie Owidiusza uległo nagłej zmianie. Cesarz August, osobiście zadecydował o jego wygnaniu do odległego Tomis nad Morzem Czarnym, bez formalnego procesu. Sam poeta określił przyczynę wygnania jako „pieśń i błąd” (*carmen et error*). Sugeruje to, że jego twórczość, w szczególności „Ars Amatoria”, oraz jakaś tajemnicza pomyłka, mogły doprowadzić do jego upadku. Wygnanie Owidiusza było osobistą decyzją cesarza Augusta, co podkreśla jego absolutną władzę w tamtym okresie. Spekuluje się, że wydarzenie to zbiegło się z banicją wnuków cesarza i że jego poezja mogła być postrzegana jako sprzeczna z surowymi prawami Augusta dotyczącymi moralności. Ta sytuacja pokazuje, jak głęboko twórczość Owidiusza mogła ingerować w porządek społeczny i moralny epoki.

Poezja zesłania: „Tristia” i „Epistulae ex Ponto”

Podczas przymusowego pobytu w Tomis, Owidiusz stworzył dwa przejmujące zbiory poezji zesłania: „Tristia” i „Epistulae ex Ponto”. W tych dziełach poeta wyrażał swoją głęboką rozpacz, samotność i tęsknotę za ukochanym Rzymem, błagając o powrót. Listy te były kierowane do jego żony, przyjaciół, a nawet samego cesarza. Mimo początkowych trudności w kontaktach z mieszkańcami Tomis, których uważał za „barbarzyńców”, Owidiusz podjął wysiłek nauki lokalnych języków. Jego poezja zesłania jest świadectwem niezłomności ducha i głębokiej tęsknoty za utraconym domem. Brak dostępu do książek i bibliotek stanowił dla niego poważne utrudnienie w dalszej pracy nad dziełami naukowymi, jak „Fasti”.

Dziedzictwo i wpływ na kulturę

Owidiusz pozostawił po sobie nieocenione dziedzictwo literackie i kulturowe. W „Heroidach” zawarł słynną frazę „Exitus acta probat” (wynik uzasadnia czyny), która antycypuje późniejszą myśl o tym, że cel uświęca środki. Jego twórczość była powszechnie naśladowana w średniowieczu i renesansie, wywierając ogromny wpływ na literaturę, malarstwo i rzeźbę europejską. Dziś Owidiusz jest pamiętany nie tylko w swojej ojczyźnie, ale także w miejscu jego śmierci. Posiada dwa identyczne pomniki autorstwa Ettore Ferrariego – jeden w rodzinnym Sulmona, a drugi w Konstancy w Rumunii. Historia Owidiusza od wykształconego poety do wygnańca jest fascynującym świadectwem złożoności życia i sztuki w starożytnym świecie. Jego prace są kluczowym elementem kanonu literackiego, oferującym uniwersalne mądrości i głębokie wglądy w ludzką kondycję.

Ciekawostki o Owidiuszu

• Autor cytatu „Exitus acta probat”.
• Jego twórczość inspirowała sztukę zachodnią przez wieki.
• Posiada dwa identyczne pomniki: we Włoszech i w Rumunii.
• Odwiedził Ateny, Azję Mniejszą i Sycylię w ramach podróży edukacyjnej.

Podsumowując, życie i twórczość Owidiusza stanowią fascynujące świadectwo potęgi słowa, ludzkiej kreatywności oraz wpływu władzy na los jednostki. Mimo tragicznego wygnania, jego dzieła przetrwały wieki, kształtując nasze rozumienie mitologii klasycznej i pozostając żywym elementem dziedzictwa kulturowego Europy.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ovid