Roy Orbison, urodzony 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w Teksasie jako Roy Kelton Orbison, to postać ikoniczna w świecie muzyki, której niepowtarzalny głos i emocjonalne ballady na zawsze odcisnęły piętno na historii rock and rolla i muzyki country. Na styczeń 2024 roku artysta miałby 87 lat. Jego życie, naznaczone zarówno wielkimi sukcesami, jak i głębokimi tragediami osobistymi, stanowi fascynujący portret artysty, który potrafił przekuć ból w uniwersalną sztukę. Poza sceną, Orbison był mężem i ojcem, a jego życie prywatne, choć niejednokrotnie burzliwe, było integralną częścią jego artystycznej drogi. Jego najbardziej znane utwory, takie jak „Only the Lonely” czy „Oh, Pretty Woman”, do dziś pozostają synonimem doskonałości w tworzeniu ponadczasowych przebojów.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na styczeń 2024 roku miałby 87 lat.
- Żona/Mąż: Dwukrotnie żonaty – z Claudette Frady (1957–1966) i Barbarą Wellhöner Jakobs (1969–1988).
- Dzieci: Miał trzech synów z pierwszego małżeństwa.
- Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, muzyk.
- Główne osiągnięcie: Stworzenie unikalnego stylu wokalnego i kompozytorskiego, który wpłynął na pokolenia artystów, oraz zdobycie licznych nagród, w tym sześciu Grammy.
Kim był Roy Orbison?
Roy Kelton Orbison, amerykański piosenkarz, autor tekstów i muzyk, urodził się 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w stanie Teksas. Jego muzyczna podróż rozpoczęła się wcześnie, a już w wieku ośmiu lat występował w lokalnym radiu. Na przestrzeni swojej kariery Orbison stał się znany ze swojego potężnego, charakterystycznego głosu o niezwykłej skali i emocjonalnym zabarwieniu, który potrafił poruszyć najgłębsze struny ludzkiej duszy. Jego styl, często określany jako „melancholijny rock and roll”, charakteryzował się bogatymi aranżacjami i tekstami pełnymi bólu, tęsknoty i miłości. Mimo dramatycznych wydarzeń życiowych, takich jak utrata żony i dwóch synów w tragicznych okolicznościach, Orbison potrafił tworzyć muzykę, która znajdowała odzwierciedlenie w sercach milionów słuchaczy na całym świecie.
Wczesne lata i kształtowanie się talentu
Dorastanie Roya Orbisona w Teksasie, w środowisku zdominowanym przez piłkę nożną i przemysł naftowy, nie było łatwe. Jednak już od najmłodszych lat wykazywał niezwykłe zainteresowanie muzyką. W wieku sześciu lat otrzymał od ojca pierwszą gitarę, która stała się jego nieodłączną towarzyszką. Naukę pobierał od ojca i starszego brata, a w wieku siedmiu lat muzyka stała się centralnym punktem jego życia. Już jako ośmiolatek śpiewał w lokalnym radiu, a pod koniec lat 40. prowadził własny program. W 1949 roku, mając zaledwie 13 lat, założył swój pierwszy zespół, Wink Westerners, grający standardy country i jazz swingowe. Te wczesne doświadczenia były fundamentem jego przyszłej kariery, kształtując jego umiejętności wokalne i kompozytorskie.
Roy Orbison zaczął farbować swoje naturalnie jasne włosy na czarno już jako nastolatek, co w połączeniu z charakterystycznymi ciemnymi okularami, stało się jego znakiem rozpoznawczym. Problem ze wzrokiem towarzyszył mu od wczesnego dzieciństwa, co zmusiło go do noszenia grubych okularów korekcyjnych, a później ciemnych szkieł na scenie, dodając mu intrygującego wizerunku.
Życie prywatne i osobiste tragedie
Małżeństwo z Claudette Frady
Pierwszą żoną Roya Orbisona była Claudette Frady, którą poznał jako nastolatka. Pobrali się w 1957 roku, ale ich związek był burzliwy i naznaczony rozstaniami. Po rozwodzie w 1964 roku, para ponownie pobrała się rok później. Niestety, ich wspólna droga zakończyła się tragicznie w 1966 roku, gdy Claudette zginęła w wypadku motocyklowym. Ta strata odcisnęła głębokie piętno na Orbisonie, inspirując go do napisania poruszającej ballady „Claudette”, która stała się hitem w wykonaniu The Everly Brothers. Utrata żony była jednym z najdotkliwszych momentów w życiu artysty, wpływając na jego twórczość i psychikę.
Drugie małżeństwo i wsparcie
W 1969 roku Roy Orbison ponownie znalazł miłość, poślubiając Barbarę Wellhöner Jakobs. Barbara była jego wiernym wsparciem przez 19 lat, aż do jego śmierci w 1988 roku. Po odejściu Roya, Barbara aktywnie pielęgnowała jego muzyczne dziedzictwo, dbając o reedycje jego nagrań i promocję jego twórczości. Ich związek stanowił ważny punkt stabilizacji w życiu artysty, który zmagał się z wieloma trudnościami.
Tragedie rodzinne
Życie Roya Orbisona naznaczone było nie tylko sukcesami artystycznymi, ale również głębokimi tragediami rodzinnymi. Oprócz śmierci pierwszej żony, w 1968 roku jego najstarszy syn, Roy Jr., zginął w tragicznym wypadku motocyklowym. Dwa lata później, w 1970 roku, jego drugi syn, Anthony, zmarł po zapaleniu płuc. Te straty były dla Orbisona druzgocące i znacząco wpłynęły na jego późniejsze życie i twórczość. Pomimo tych osobistych dramatów, Orbison potrafił powrócić na scenę i tworzyć muzykę, która przynosiła ulgę i inspirację innym.
Kariera muzyczna i przełomowe momenty
Współpraca z Sun Records
Przełomowym momentem w karierze Roya Orbisona był rok 1956, kiedy to jego utwór „Ooby Dooby” zwrócił uwagę Sama Phillipsa, założyciela legendarnej wytwórni Sun Records. Johnny Cash, który również był związany z Sun Records, polecił Orbisona Phillipsowi, dostrzegając w nim ogromny potencjał. Sprzedaż „Ooby Dooby” na poziomie 200 000 egzemplarzy była pierwszym znaczącym sukcesem komercyjnym Orbisona, otwierając mu drzwi do dalszej kariery. Za pierwsze poważne pieniądze zarobione z hitu „Ooby Dooby” w 1956 roku, Roy Orbison kupił sobie fioletowego Cadillaca oraz pierścionek z diamentem.
Złota era w Monument Records
Okres od 1960 do 1966 roku był dla Roya Orbisona czasem największych sukcesów komercyjnych i artystycznych, głównie dzięki współpracy z wytwórnią Monument Records. W tym czasie aż 22 jego single trafiły do pierwszej czterdziestki prestiżowej listy przebojów Billboard. Był to czas, kiedy stworzył i wykonywał takie nieśmiertelne przeboje jak „Only the Lonely”, „Crying” czy „Oh, Pretty Woman”, które do dziś są ikonami muzyki rozrywkowej. Okres ten jest powszechnie uważany za „złotą erę” w jego karierze, podczas której jego muzyka zdobywała serca milionów słuchaczy na całym świecie.
Supergrupa Traveling Wilburys
W 1988 roku, tuż przed śmiercią, Roy Orbison dołączył do niezwykle utalentowanej supergrupy Traveling Wilburys, założonej przez George’a Harrisona. W skład zespołu weszli również legendy takie jak Bob Dylan, Tom Petty i Jeff Lynne. Współpraca w ramach Traveling Wilburys była dla Orbisona nowym, ekscytującym etapem kariery, który zaowocował wydaniem albumu „Traveling Wilburys Vol. 1”. Album ten osiągnął ogromny sukces komercyjny i artystyczny, a utwory takie jak „Handle with Care” stały się wielkimi przebojami. Dołączenie do Traveling Wilburys było symbolicznym powrotem Orbisona na szczyty list przebojów i dowodem jego nieprzemijającej formy artystycznej.
Osiągnięcia i uznanie
Galerie sław i nagrody Grammy
Uznanie dla talentu i wkładu Roya Orbisona w rozwój muzyki jest niepodważalne. W 1987 roku został uhonorowany miejscem w Rock and Roll Hall of Fame oraz Nashville Songwriters Hall of Fame. W swojej karierze otrzymał łącznie sześć nagród Grammy, w tym prestiżową nagrodę za całokształt twórczości (Lifetime Achievement Award). Te wyróżnienia są dowodem na jego trwały wpływ na światową scenę muzyczną i jego znaczenie jako jednego z najważniejszych artystów w historii.
Wpływ na muzykę
Roy Orbison wywarł ogromny wpływ na kolejne pokolenia muzyków. Jego unikalny styl wokalny, emocjonalne teksty i innowacyjne podejście do aranżacji inspirowały artystów z różnych gatunków muzycznych. Magazyn „Rolling Stone” umieścił go na 13. miejscu na liście 100 najlepszych wokalistów wszech czasów oraz na 37. miejscu na liście największych artystów w historii. Jego głos i kompozycje na zawsze zapisały się w annałach historii muzyki popularnej, będąc inspiracją dla niezliczonych twórców.
Zdrowie i okoliczności śmierci
W pewnym okresie swojej wczesnej kariery Roy Orbison zmagał się z problemami zdrowotnymi, w tym z uzależnieniem od tabletek nasennych i amfetaminy. Problemy te stanowiły mroczny fragment jego życia, ale artysta zdołał je przezwyciężyć. Niestety, życie Roya Orbisona zakończyło się nagle i tragicznie. Zmarł 6 grudnia 1988 roku w Hendersonville w stanie Tennessee, w wieku 52 lat, z powodu ataku serca. Jego śmierć nastąpiła w momencie, gdy jego kariera przeżywała renesans, co czyni jego przedwczesne odejście szczególnie bolesnym dla świata muzyki.
Ciekawostki z życia Roya Orbisona
- Roy Orbison nigdy nie miał naturalnie czarnych włosów – jego naturalny kolor to „pomyjowa szarość” (dishwater grey).
- Pierwszy samochód, który kupił za zarobione z muzyki pieniądze, to fioletowy Cadillac.
- W młodości występował na dachach kin samochodowych (drive-in).
- Pomimo statusu gwiazdy, Orbison był znany ze swojej niezwykłej nieśmiałości i skromności.
Roy Orbison był artystą o niezwykłym talencie i głębokiej wrażliwości, którego muzyka porusza serca słuchaczy do dziś. Jego droga od skromnych początków w Teksasie do międzynarodowej sławy, naznaczona zarówno triumfami, jak i osobistymi tragediami, stanowi inspirującą opowieść o sile sztuki i ludzkiego ducha. Jego niepowtarzalny głos i emocjonalne ballady na zawsze pozostaną częścią historii muzyki.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy Roy Orbison był niewidomy?
Roy Orbison nie był niewidomy. Miał problemy ze wzrokiem, ale nie był osobą niewidomą.
Co stało się z dziećmi Roya Orbisona?
Dwóch starszych synów Roya Orbisona zginęło w tragicznym pożarze w 1968 roku. Jego trzeci syn zmarł z powodu choroby serca w 1974 roku.
Kto odziedziczył pieniądze Roya Orbisona?
Po śmierci Roya Orbisona jego majątek odziedziczyła jego żona Barbara Orbison. Po jej śmierci w 2017 roku, majątek przeszedł na ich synów.
Z jakiej piosenki zasłynął Roy Orbison?
Roy Orbison zasłynął z wielu utworów, jednak do najbardziej znanych należą „Oh, Pretty Woman” i „Crying”.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Roy_Orbison
