Schiller: Friedrich Schiller – Życie i Twórczość Wybitnego Dramaturga

1

Johann Christoph Friedrich von Schiller, powszechnie znany jako Friedrich Schiller, był wybitnym niemieckim dramaturgiem, poetą, filozofem i historykiem, którego twórczość wywarła znaczący wpływ na literaturę i myśl epoki. Urodzony 10 listopada 1759 roku w Marbach am Neckar, zmarł w wieku 45 lat, 9 maja 1805 roku w Weimarze, pozostawiając po sobie bogaty dorobek artystyczny. Mimo oficjalnego imienia Johann Christoph Friedrich, w gronie bliskich i znajomych funkcjonował pod zdrobnieniem „Fritz”. W 1802 roku otrzymał tytuł szlachecki, co pozwoliło mu na dodanie do nazwiska partykuły „von”. Jego życie osobiste obfitowało w wydarzenia, a kariera literacka rozpoczęła się od odważnego buntu przeciwko panującym normom społecznym.

Na [maj 2024] Friedrich Schiller miałby 264 lata. Był postacią o wszechstronnym umyśle, której dzieła klasyfikują go jako jednego z najważniejszych twórców niemieckiego Oświecenia i romantyzmu. Jego wpływ na późniejszą literaturę i myśl filozoficzną jest niepodważalny, a takie dzieła jak „Oda do radości” do dziś brzmią echem w sercach ludzi na całym świecie, stanowiąc tekst hymnu Unii Europejskiej. Życie Schillera, choć naznaczone trudnościami, było świadectwem niezwykłej siły twórczej i niezłomności ducha.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: W chwili śmierci miał 45 lat.
• Żona/Mąż: Charlotte von Lengefeld
• Dzieci: Karolina, Karol, Ernst, Emilia, Luise
• Zawód: Dramaturg, poeta, filozof, historyk
• Główne osiągnięcie: Stworzenie dzieł literackich o uniwersalnym przesłaniu, w tym „Oda do radości” – tekst hymnu Unii Europejskiej.

Podstawowe informacje o Friedrichu Schillerze

Dane biograficzne

Friedrich Schiller, a właściwie Johann Christoph Friedrich von Schiller, przyszedł na świat 10 listopada 1759 roku w Marbach am Neckar, położonym w Księstwie Wirtenburgii. Jego życie zakończyło się stosunkowo młodo, w wieku 45 lat, 9 maja 1805 roku w Weimarze. Pomimo krótkiego życia, pozostawił po sobie niezwykle bogaty dorobek, plasując się w gronie czołowych postaci niemieckiej literatury jako dramaturg, poeta, filozof i historyk. Jego twórczość należy do kanonu klasyki. Oficjalne imię poety brzmiało Johann Christoph Friedrich, jednak w codziennym życiu, wśród przyjaciół i rodziny, powszechnie używano wobec niego zdrobnienia „Fritz”. W 1802 roku, na trzy lata przed śmiercią, Friedrich Schiller został nobilitowany przez księcia Saxe-Weimar, co umożliwiło mu dodanie do nazwiska partykuły „von”.

Daty te – 1759 jako rok narodzin i 1805 jako rok śmierci – wyznaczają ramy życia i działalności artystycznej jednego z najważniejszych twórców epoki oświecenia i romantyzmu. Jego wpływ na późniejszą literaturę niemiecką i europejską jest niepodważalny. Działalność Schillera obejmowała wiele dziedzin, od poezji i dramatu, po eseje filozoficzne i prace historyczne, co czyni go postacią wszechstronną i o znaczącym ciężarze intelektualnym.

Nazwisko i tytuły

Pełne imię Friedricha Schillera brzmiało Johann Christoph Friedrich von Schiller. Partykuła „von” w jego nazwisku pojawiła się w 1802 roku, trzy lata przed jego śmiercią, jako rezultat otrzymania tytułu szlacheckiego od księcia Saxe-Weimar. Ten akt nobilitacji oficjalnie podkreślił jego pozycję i znaczenie w społeczeństwie. Warto zaznaczyć, że choć oficjalnie nazywał się Johann Christoph Friedrich, w prywatnym obiegu, wśród bliskich i znajomych, funkcjonował pod sympatycznym zdrobnieniem „Fritz”. Ta dwutorowość w sposobie nazywania go odzwierciedla zarówno jego oficjalne uznanie, jak i ciepłe, osobiste relacje, jakie utrzymywał.

Życie osobiste i rodzinne Friedricha Schillera

Rodzice i pochodzenie

Friedrich Schiller był jedynym synem Johanna Kaspara Schillera, lekarza wojskowego, oraz Elisabethy Dorothei Schiller. Dorastał w atmosferze bardzo pobożnej, protestanckiej rodziny, która z pewnością wpłynęła na jego wczesne światopoglądowe i moralne kształtowanie. Rodzinne środowisko, choć skromne, przywiązywało dużą wagę do wartości religijnych i etycznych, co mogło znaleźć odzwierciedlenie w późniejszej twórczości Schillera, często poruszającej tematykę moralności, wolności i odpowiedzialności.

Wychowanie w takiej rodzinie mogło być kluczowe dla ukształtowania jego wrażliwości na kwestie społeczne i humanitarne, które później stały się centralnym punktem jego dzieł. Choć był jedynym synem, jego relacje z rodzicami, a zwłaszcza z ojcem, który miał wpływ na jego edukację i wczesne wybory, były istotnym elementem jego biografii.

Małżeństwo i dzieci

22 lutego 1790 roku Friedrich Schiller poślubił Charlotte von Lengefeld, córkę administratora lasów. Ich związek zaowocował narodzinami czworga dzieci:

• Karolina (ur. 1793)
• Karol (ur. 1796)
• Ernst (ur. 1796)
• Emilia (ur. 1800)
• Luise (ur. 1800)

Charlotte von Lengefeld była dla Schillera nie tylko żoną i matką jego dzieci, ale również wsparciem i towarzyszką życia w trudnych momentach. Ich małżeństwo trwało do śmierci poety w 1805 roku, a dzieci, które doczekały się narodzin, były dla niego źródłem radości i troski w ostatnich latach życia. Szczęście rodzinne stanowiło dla Schillera azyl w burzliwym życiu, naznaczonym chorobami, problemami finansowymi i politycznymi represjami. Narodziny dzieci, w latach 1793–1804, zbiegły się z intensywnym okresem jego twórczości, co sugeruje, że życie rodzinne mogło stanowić dla niego inspirację i poczucie stabilności.

Związki

Podczas swojej ucieczki ze Stuttgartu w 1782 roku, Friedrich Schiller nawiązał romans z Charlotte von Kalb. Była ona żoną oficera armii i jednocześnie postacią wpływową w kręgach intelektualnych epoki. Ten związek, choć burzliwy i krótkotrwały, wpisywał się w trudny okres życia Schillera, naznaczony poszukiwaniem schronienia i wolności po konflikcie z władzami. Romans ten świadczy o złożoności jego relacji międzyludzkich i emocjonalnych, które często splatały się z jego burzliwą karierą. Warto zaznaczyć, że Schiller poślubił Charlotte von Lengefeld w 1790 roku, a romans z Charlotte von Kalb miał miejsce wcześniej, w 1782 roku. To pokazuje, że jego życie osobiste było zdominowane przez silne emocje i skomplikowane relacje, które niejednokrotnie stanowiły tło dla jego dramatycznych i pełnych pasji dzieł.

Kariera i twórczość Friedricha Schillera

Początki kariery i debiut

Kariera literacka Friedricha Schillera rozpoczęła się od zdecydowanego buntu. Jeszcze podczas studiów medycznych napisał swój pierwszy dramat zatytułowany „Zbójcy” (The Robbers). Dzieło to, nacechowane silną krytyką korupcji społecznej i autorytetu, natychmiast przyniosło mu szeroką sławę. „Zbójcy” stali się manifestem młodego pokolenia, wyrażając jego gniew i dążenie do wolności. Sukces pierwszego dramatu otworzył mu drzwi do świata literatury, choć jednocześnie naraził go na konflikty z władzą, które ukształtowały jego dalsze losy.

Dramat „Zbójcy” jest przykładem stylu Sturm und Drang, nurtu literackiego charakteryzującego się emocjonalnością, indywidualizmem i buntem przeciwko konwenansom. Wczesna twórczość Schillera, w tym ten debiutancki dramat, odzwierciedlała jego niechęć do tyranii i pragnienie sprawiedliwości społecznej. Szybka sława, jaką zdobył dzięki „Zbójcom”, była nie tylko potwierdzeniem jego talentu, ale również początkiem drogi naznaczonej kontrowersjami i represjami.

Działalność akademicka

W 1789 roku Friedrich Schiller otrzymał nominację na profesora historii i filozofii na uniwersytecie w Jenie. Był to kolejny ważny etap w jego karierze, który pozwolił mu na rozwijanie swoich pasji intelektualnych i dzielenie się wiedzą z młodszym pokoleniem. Jako wykładowca historii i filozofii, mógł jeszcze głębiej zgłębiać tematykę wolności, moralności i rozwoju społeczeństwa, które później znalazły odzwierciedlenie w jego pracach literackich i filozoficznych. Praca na uniwersytecie w Jenie stanowiła dla niego stabilizację i jednocześnie platformę do dalszego rozwoju intelektualnego.

Jego wykłady, poświęcone historii i filozofii, cieszyły się dużym zainteresowaniem. Możliwość prowadzenia zajęć akademickich pozwoliła mu na pogłębienie jego własnych rozważań na temat ludzkiej natury, roli jednostki w społeczeństwie oraz mechanizmów rządzących historią. Pobyt w Jenie i praca na uniwersytecie z pewnością wzbogaciły jego warsztat pisarski i filozoficzny, przygotowując go do kolejnych, ważnych przedsięwzięć artystycznych.

Współpraca z Goethe

Przez ostatnie 17 lat życia, od 1788 do 1805 roku, Friedrich Schiller utrzymywał intensywną, choć nie zawsze łatwą, przyjaźń z Johannem Wolfgangiem von Goethe. Ich wzajemne relacje, naznaczone zarówno inspiracją, jak i rywalizacją, były kluczowe dla rozwoju niemieckiej literatury klasycznej. Wspólnie założyli Teatr w Weimarze, który stał się ważnym ośrodkiem życia kulturalnego i sceną dla ich sztuk. Ta współpraca, będąca fundamentem tak zwanej Klasyki Weimarskiej, zaowocowała wymianą myśli, wspólnych projektów i wzajemnym wsparciem w twórczości.

Wspólnie z Goethe opublikowali również „Xenien” – zbiór krótkich, satyrycznych wierszy, w których obaj autorzy bezkompromisowo atakowali swoich przeciwników artystycznych i intelektualnych. Ten wspólny projekt literacki świadczy o ich gotowości do obrony własnych poglądów i o sile ich artystycznego sojuszu. Przyjaźń Schillera i Goethego jest jednym z najbardziej znanych i wpływowych partnerstw literackich w historii, a ich wspólne dzieła stanowią trzon kanonu niemieckiej literatury. Działalność teatralna i literacka w Weimarze, z udziałem obu gigantów, na zawsze wpisała się w historię kultury.

Najważniejsze dzieła literackie

Dorobek literacki Friedricha Schillera jest imponujący i obejmuje szereg dzieł, które do dziś cieszą się uznaniem i są wystawiane na scenach całego świata. Do jego najważniejszych dramatów należą:

• „Wilhelm Tell”
• „Maria Stuart”
• Trylogia „Wallenstein”
• „Don Carlos”

Nie można również zapomnieć o jego poezji, a w szczególności o słynnej „Oda do radości”. Ten poemat, pełen humanizmu i optymizmu, stał się tekstem hymnu Unii Europejskiej, co świadczy o jego uniwersalnym przesłaniu i ponadczasowej wartości. Twórczość Schillera, charakteryzująca się głęboką analizą psychologiczną postaci, mistrzowskim językiem i poruszaniem uniwersalnych tematów, takich jak wolność, sprawiedliwość, miłość i odpowiedzialność, wywarła ogromny wpływ na rozwój teatru i literatury. Jego dramaty są nie tylko arcydziełami sztuki dramatycznej, ale również ważnymi dziełami filozoficznymi, skłaniającymi do refleksji nad kondycją ludzką i społeczeństwem.

Nagrody i dziedzictwo Friedricha Schillera

Uhonorowania

Za swoje zasługi dla idei wolnościowych, zawartych między innymi w dramacie „Zbójcy”, Friedrich Schiller został uhonorowany tytułem honorowego obywatela Republiki Francuskiej. Było to znaczące wyróżnienie, podkreślające jego rolę jako orędownika wolności i sprawiedliwości w kontekście rewolucyjnych przemian epoki. W 2008 roku, w plebiscycie przeprowadzonym przez stację Arte, Schiller został wybrany drugim „Królem Dramatu” w historii Europy. Ustąpił miejsca jedynie Williamowi Szekspirowi, co świadczy o jego niezwykłym znaczeniu i trwałym wpływie na sztukę dramatyczną na kontynencie.

Te wyróżnienia potwierdzają, jak głęboko twórczość Schillera rezonowała z ideami wolnościowymi i jak trwale wpisał się w historię europejskiej kultury. Jego dramaty, często poruszające problemy społeczne i polityczne, były postrzegane jako manifesty wolności, które inspirowały kolejne pokolenia. Tytuł honorowego obywatela Francji był wyrazem uznania dla jego zaangażowania w promowanie tych wartości.

Dziedzictwo literackie i kulturowe

Dziedzictwo Friedricha Schillera jest nieocenione. Jego dzieła literackie, w tym dramaty takie jak „Wilhelm Tell”, „Maria Stuart”, trylogia „Wallenstein” czy „Don Carlos”, stanowią fundament niemieckiego i światowego dramatu. Jego poetycka twórczość, w tym słynna „Oda do radości”, stanowi wyraz ideałów humanizmu i braterstwa, które stały się podstawą hymnu Unii Europejskiej. Ta obecność w symbolice europejskiej świadczy o ponadczasowości jego przesłania. W 2008 roku, w plebiscycie stacji Arte, Schiller został uznany za drugiego „Królem Dramatu” w historii Europy, ustępując jedynie Szekspirowi.

Jego filozoficzne i historyczne rozważania, choć mniej znane niż dzieła literackie, również wpłynęły na myśl epoki. Twórczość Schillera, osadzona w nurcie oświecenia i zapowiadająca romantyzm, stanowi most między tymi dwoma ważnymi prądami intelektualnymi. Jego wpływ na późniejszych pisarzy, kompozytorów (jak Beethoven, który skomponował muzykę do „Ody do radości”, będącą obecnie hymnem Unii Europejskiej) i myślicieli jest ogromny. „Schiller Live” to nazwa, która często pojawia się w kontekście jego sztuk wystawianych na deskach teatrów, pokazując jego ciągłą obecność na scenie kulturalnej. Jego wczesna twórczość, związana z nurtem Sturm und Drang, zrewolucjonizowała niemiecki teatr, wprowadzając nowe środki wyrazu i tematykę.

Pierwsze biografie

Pierwszą autorytatywną biografię artysty, zatytułowaną „Schillers Leben”, napisała w 1830 roku jego szwagierka, pisarka Caroline von Wolzogen. Ta publikacja stanowiła ważne źródło wiedzy o życiu i twórczości Schillera dla kolejnych pokoleń czytelników i badaczy. Jako osoba bliska poecie, Caroline von Wolzogen miała dostęp do wielu osobistych wspomnień i dokumentów, co pozwoliło jej stworzyć szczegółowy i wiarygodny obraz jego życia. Biografia ta przyczyniła się do utrwalenia jego legendy i zrozumienia jego artystycznego dziedzictwa.

Dzięki pracy Caroline von Wolzogen, świat mógł lepiej poznać postać Friedricha Schillera, jego zmagania, triumfy i drogę twórczą. Publikacja „Schillers Leben” była kluczowa dla dalszych badań nad jego życiem i twórczością, otwierając drogę dla kolejnych biografów i literaturoznawców. Fakt, że pierwszą obszerną biografię napisała osoba z najbliższego kręgu, podkreśla znaczenie jego rodziny i bliskich w kształtowaniu jego dziedzictwa.

Zdrowie i okoliczności śmierci Friedricha Schillera

Choroby i leczenie

Przez większość swojego stosunkowo krótkiego życia Friedrich Schiller zmagał się z licznymi problemami zdrowotnymi. Wykorzystując wiedzę zdobytą podczas studiów medycznych, wielokrotnie próbował leczyć się samodzielnie. Jego słabe zdrowie było stałym towarzyszem, wpływającym na jego codzienne funkcjonowanie i możliwości twórcze. Choroby te często utrudniały mu pracę i wymagały długich okresów odpoczynku, jednak mimo tego, jego aktywność literacka i intelektualna pozostawała niezwykle intensywna.

Zmagania z chorobami stanowiły nieodłączny element jego biografii, potęgując wrażenie kruchości i intensywności jego życia. Wiedza medyczna, którą zdobył, dawała mu narzędzia do walki z dolegliwościami, ale nie zawsze okazywała się wystarczająca. Jego walka z chorobami była świadectwem siły jego ducha i determinacji w dążeniu do realizacji swoich artystycznych i intelektualnych celów.

Przyczyna śmierci

Friedrich Schiller zmarł w 1805 roku na gruźlicę. Jego śmierć była ogromną stratą dla świata literatury niemieckiej i europejskiej, przerywając jeden z najbardziej płodnych okresów w historii niemieckiej literatury. Gruźlica, choroba powszechna w tamtych czasach, okazała się nieuleczalna dla młodego artysty, mimo jego wysiłków w leczeniu. Śmierć na gruźlicę w wieku zaledwie 45 lat przerwała dalszy rozwój jego kariery i pozostawiła świat w żałobie po utracie jednego z najwybitniejszych umysłów epoki.

Jego śmierć w tak młodym wieku była tragicznym wydarzeniem, które przerwało dalsze tworzenie dzieł, które mogłyby wzbogacić świat literatury. Gruźlica okazała się nieubłaganym wrogiem, który odebrał życie wybitnemu artyście w momencie, gdy jego twórczość osiągnęła pełnię dojrzałości. Okoliczności jego śmierci podkreślają kruchość życia i znaczenie jego pozostawionego dorobku.

Warto wiedzieć: Zagadka dotycząca miejsca pochówku Friedricha Schillera ciągnęła się przez lata. Dopiero w maju 2008 roku testy DNA wykazały, że czaszka znajdująca się w grobowcu w Weimarze, do którego przypisywano szczątki poety, faktycznie nie należała do Schillera. W związku z tymi odkryciami, jego grób pozostaje obecnie pusty, co dodaje pewnej tajemniczości jego postaci i podkreśla złożoność historii związanych z jego upamiętnieniem. Ta niepewność co do jego fizycznych szczątków stanowi intrygujący element jego biografii.

Zagadka pochówku

Niezidentyfikowanie pewnych szczątków Schillera po tylu latach od śmierci, pomimo badań DNA, pozostawia pewien niedosyt i fascynuje badaczy i miłośników jego twórczości. Fakt, że jego grobowiec w Weimarze jest pusty, stanowi symboliczne odzwierciedlenie jego nieuchwytności i wiecznego trwania jego dzieł w pamięci ludzkości, niezależnie od fizycznej obecności.

Kontrowersje i skandale w życiu Friedricha Schillera

Opuszczenie jednostki wojskowej

W 1780 roku, podczas pracy jako lekarz pułkowy w Stuttgarcie, Friedrich Schiller podjął odważną decyzję o opuszczeniu swojej jednostki bez pozwolenia. Powodem tej decyzji była chęć obejrzenia premiery własnego dramatu „Zbójcy” w Mannheim. Za to wykroczenie został aresztowany i spędził 14 dni w areszcie. Ten incydent stanowił pierwszy poważny konflikt Schillera z władzą i zapowiedział burzliwy okres w jego życiu, naznaczony ucieczkami i represjami.

Jego postawa była wyrazem priorytetów, jakie stawiał swojej twórczości i pasji artystycznej ponad obowiązki wojskowe. Decyzja ta, choć ryzykowna, pokazuje determinację młodego Schillera w dążeniu do realizacji swoich artystycznych ambicji. Aresztowanie było konsekwencją jego buntu, ale jednocześnie utwierdziło go w przekonaniu o wadze jego artystycznego przesłania.

Zakaz publikowania

W wyniku konfliktu z księciem Karolem Eugeniuszem, Friedrich Schiller otrzymał całkowity zakaz publikowania nowych dzieł. Było to surowe ograniczenie jego wolności twórczej i poważna przeszkoda w rozwoju kariery literackiej. Zakaz ten zmusił go do poszukiwania alternatywnych dróg publikacji i do życia w ciągłym napięciu związanym z cenzurą i ryzykiem dalszych represji. Był to jeden z najtrudniejszych okresów w jego życiu, który wymusił na nim radykalne decyzje.

Ograniczenie możliwości publikowania było dotkliwym ciosem dla artysty, którego głównym narzędziem wyrazu była literatura. Książę Karol Eugeniusz, władca księstwa, widział w twórczości Schillera zagrożenie dla porządku społecznego i autorytetu. Zakaz ten zmusił Schillera do działania w podziemiu i poszukiwania sposobów na obejście restrykcji, co tylko podkreśliło jego niezłomność w dążeniu do wolności słowa.

Ucieczka ze Stuttgartu

Aby uniknąć represji i problemów finansowych, w 1782 roku Friedrich Schiller musiał opuścić Stuttgart. Podróżował potajemnie, zmieniając miejsca pobytu i szukając schronienia w różnych miastach, takich jak Frankfurt, Lipsk i Drezno. Ta ucieczka była dramatycznym zwrotem w jego życiu, zmuszając go do życia na marginesie społeczeństwa i w ciągłym strachu przed wykryciem. Był to okres wygnania, który jednak paradoksalnie pobudził jego twórczość i pozwolił mu na nawiązanie nowych kontaktów artystycznych.

Ucieczka ze Stuttgartu była konsekwencją konfliktu z władzą i presji, jaką odczuwał jako twórca kwestionujący istniejący porządek. Podróżując w ukryciu, Schiller doświadczył trudów życia wygnańca, ale jednocześnie zyskał nową perspektywę na otaczający świat. Okres ten, choć pełen niepewności, pozwolił mu na rozwój artystyczny i intelektualny, przygotowując go do dalszych wyzwań i osiągnięć w jego karierze. Jego życie było nieustanną walką o wolność i możliwość tworzenia.

Ciekawostki i upamiętnienie Friedricha Schillera

Nieoficjalna maskotka

Friedrich Schiller stał się nieoficjalną maskotką Carleton College w Minnesocie. Od 1957 roku gipsowe popiersie poety regularnie pojawia się na ważnych wydarzeniach uczelnianych, symbolizując ducha humanizmu, wolności myśli i głębokiej kultury, które są cenione przez społeczność akademicką. Obecność popiersia Schillera na kampusie jest wyrazem uznania dla jego twórczości i idei, które do dziś inspirują studentów i wykładowców.

Ta nietypowa forma upamiętnienia świadczy o uniwersalnym charakterze dzieł Schillera, które przekraczają granice geograficzne i czasowe. Carleton College w ten sposób podkreśla znaczenie literatury klasycznej i filozofii w kształtowaniu współczesnego świata, widząc w postaci Schillera symbol tych wartości.

Pomniki i rzeźby

Postać Friedricha Schillera została uhonorowana licznymi pomnikami i rzeźbami w Stanach Zjednoczonych. W 1859 roku społeczność niemiecko-amerykańska ufundowała brązowy posąg Schillera w nowojorskim Central Parku. Była to pierwsza rzeźba, jaka została zainstalowana w tym słynnym parku, co podkreśla znaczenie Schillera dla społeczności imigranckiej i jego wkład w kulturę amerykańską. Ponadto, w Chicago znajduje się pomnik Schillera w Lincoln Park, a w Columbus w stanie Ohio istnieje Schiller Park, nazwany na jego cześć.

Te monumenty są świadectwem trwałego dziedzictwa Friedricha Schillera i jego wpływu na różne kultury. Ich obecność w przestrzeni publicznej, szczególnie w Stanach Zjednoczonych, dowodzi, że jego idee i twórczość nadal są żywe i cenione na całym świecie. Pomniki te służą nie tylko jako forma upamiętnienia, ale także jako przypomnienie o jego wkładzie w rozwój literatury, filozofii i idei wolnościowych.

Podsumowanie

Friedrich Schiller, pomimo krótkiego życia naznaczonego chorobami i represjami, pozostawił po sobie bogate dziedzictwo literackie, którego uniwersalne przesłanie o wolności i człowieczeństwie nadal inspiruje nas dzisiaj. Jego życie jest przypomnieniem o sile ducha i niezłomności w dążeniu do artystycznej prawdy, a jego dzieła, takie jak „Oda do radości”, na stałe wpisały się w europejską tożsamość kulturową, cementując jego pozycję jako jednego z najwybitniejszych twórców w historii.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Schiller